{"id":969,"date":"2012-11-24T21:28:18","date_gmt":"2012-11-24T21:28:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=969"},"modified":"2012-11-24T21:48:48","modified_gmt":"2012-11-24T21:48:48","slug":"choragiew-rzeczypospolitej","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/historia\/choragiew-rzeczypospolitej\/969","title":{"rendered":"Chor\u0105giew Rzeczypospolitej"},"content":{"rendered":"

Chor\u0105giew Rzeczypospolitej \u2013 zapomniane god\u0142o Pa\u0144stwa Polskiego<\/p>\n

W czasie istnienia III Rzeczypospolitej, czyli w okresie dwudziestolecia postkomunistycznej rzeczywisto\u015bci z trudem przebija\u0142a si\u0119 do oficjalnego funkcjonowania Chor\u0105giew Rzeczypospolitej \u2013 jedno z trzech, obok Herbu Or\u0142a Bia\u0142ego i Piecz\u0119ci Wielkiej Rzeczypospolitej – naczelnych znak\u00f3w Odrodzonej po latach niewoli Rzeczypospolitej Polskiej. Z trudem, bo w latach nieboszczki PRL-u znak ten zosta\u0142 skazany na zupe\u0142ne zapomnienie.<\/p>\n

Kolejna rocznica Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci jest doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do przypomnienia dziej\u00f3w Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej \u2013 weksylium o blisko 800-letniej historii i jednego z g\u0142\u00f3wnych gode\u0142 Dawnej Polski i Drugiej Rzeczypospolitej; weksylium z Or\u0142em Bia\u0142ym na karmazynowym p\u0142acie.<\/p>\n

\"Fragment

Fragment \u201ePolonii\u201d Jana Styki \u2013 monumentalnej alegorii narodowej namalowanej w 1891 r.<\/p><\/div>\n

Chor\u0105giew Rzeczypospolitej wprowadzone zosta\u0142o w \u017cycie ustaw\u0105 z dnia 1 sierpnia 1919 r. o god\u0142ach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej jako jedno z t r z e c h naczelnych znak\u00f3w pa\u0144stwowych obdarzonych honorami gode\u0142 Rzeczypospolitej.<\/p>\n

\"Trzy

Trzy god\u0142a Drugiej Rzeczypospolitej wz. 1919: Herb Orze\u0142 Bia\u0142y, piecz\u0119\u0107 Wielka Rzeczypospolitej i Chor\u0105giew Rzeczypospolitej (proporcje 5 : 8)<\/p><\/div>\n

W 1927 r. rozporz\u0105dzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 1927 r. zmieniono wz\u00f3r or\u0142a wg projektu Prof. Zygmunta Kami\u0144skiego, wprowadzaj\u0105c go do wielkiej piecz\u0119ci pa\u0144stwowej oraz wz\u00f3r Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej \u2013 na p\u0142acht\u0119 wprowadzono dwie \u201eobw\u00f3dki\u201d: wewn\u0119trzn\u0105 w postaci borty generalskiej symbolizuj\u0105cej zwierzchnictwo Prezydenta nad si\u0142ami zbrojnymi i w postaci prostej ta\u015bmy jako symbol zwierzchnictwa nad cywilnym spo\u0142ecze\u0144stwem; jednocze\u015bnie zmieniono proporcje p\u0142achty na 5 : 6.<\/p>\n

\"Trzy

Trzy god\u0142a II Rzeczypospolitej wz\u00f3r 1927: Herb Orze\u0142 Bia\u0142y, Piecz\u0119\u0107 Rzeczypospolitej, Chor\u0105giew Rzeczypospolitej (proporcje 5 : 6)<\/p><\/div>\n


<\/span><\/p>\n

W tej postaci Chor\u0105giew Rzeczypospolitej przetrwa\u0142a na Obczy\u017anie do 1989 r,, gdy jako jeden z historycznych symboli Pa\u0144stwa Polskiego zosta\u0142a przekazana na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie przez Prezydenta RP \u015b.p. Ryszarda Kaczorowskiego nowo wybranemu po przemianach ustrojowych Prezydentowi Lechowi Wa\u0142\u0119sie.<\/p>\n

\"Zamek

Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie grudzie\u0144 1989 r. Przekazanie insygni\u00f3w Rzeczypospolitej Prezydentowi RP Lechowi Wa\u0142\u0119sie przez Prezydenta Rzeczypospolitej na Obczy\u017anie s.p. Ryszarda Kaczorowskiego<\/p><\/div>\n

Jest to weksylium, , kt\u00f3re zyska\u0142o sobie prawo obywatelstwa, aczkolwiek jakby niepe\u0142ne, tak\u017ce i w III Rzeczypospolitej, gdzie zosta\u0142o wprowadzone do \u017cycia tylnymi drzwiami. Pod nazw\u0105 Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej wprowadzone zosta\u0142o nie drog\u0105 ustawow\u0105, lecz przepisami wykonawczymi do ustawy z 1993 r.\u201eO Znakach Si\u0142 Zbrojnych RP\u201d<\/em> \u2013 Zarz\u0105dzeniem Ministra Obrony Narodowej z 1996 r. \u201eW sprawie szczeg\u00f3\u0142owych zasad u\u017cywania znak\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustalenia innych znak\u00f3w u\u017cywanych w Si\u0142ach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej\u201d<\/em> (Monitor Polski, Nr 14 z 1996 r., poz. 17) *<\/p>\n

\"Proporzec

Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej wz. 1996<\/p><\/div>\n

Pocz\u0105tkowo u\u017cywanie Proporca Prezydenta RP ograniczone zosta\u0142o wy\u0142\u0105cznie do Marynarki Wojennej RP jako jednego z jej weksyli\u00f3w, a dopiero w ostatnich latach, ju\u017c za prezydentury \u015b.p. Lecha Kaczy\u0144skiego rozszerzone zosta\u0142o na ca\u0142e Si\u0142y Zbrojne RP jako znak ich zwierzchnika. Dlatego te\u017c Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej podnoszony jest obok Flagi Rzeczypospolitej podczas uroczysto\u015bci w dni \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych \u2013 3 Maja, 15 sierpnia i 11 Listopada \u2013 na Placu Pi\u0142sudskiego w Warszawie.<\/p>\n

\"Proporzec

Proporzec prezydenta Rzeczypospolitej na Placu Pi\u0142sudskiego w Warszawie podczas uroczysto\u015bci w \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe Proporzec prezydenta Rzeczypospolitej na Placu Pi\u0142sudskiego w Warszawie podczas uroczysto\u015bci w \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe<\/p><\/div>\n

Po raz pierwszy publiczne, aczkolwiek nieco spektakularne u\u017cycie Proporca Prezydenta Rzeczypospolitej nast\u0105pi\u0142o w 2007 r. podczas pami\u0119tnej defilady wojskowej w Alejach Ujazdowskich. Gorliwi wojacy wsadzili bowiem prezydencki proporzec \u2026 na konia!<\/p>\n

\"Defilada

Defilada Wojska Polskiego w Alejach Ujazdowskich w 2007 r.<\/p><\/div>\n

Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 i\u017c podczas tej\u017ce pami\u0119tnej defilady Proporzec Prezydenta RP widnia\u0142 \u2013 jako znak osobisty Zwierzchnika Si\u0142 Zbrojnych w przynale\u017cnym temu weksylium miejscu, a mianowicie w postaci niewielkiego proporczyka na samochodzie przyjmuj\u0105cego defilad\u0119 Prezydenta Rzeczypospolitej \u015b.p. Lecha Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n

\"Defilada

Defilada Wojska Polskiego w Alejach Ujazdowskich w 2007 r. Na samochodzie wioz\u0105cym \u015bp. Lecha Kaczy\u0144skiego widoczna jest miniatura Proporca Prezydenta Rzeczypospolitej<\/p><\/div>\n

\u017bycie dopisa\u0142o do dziej\u00f3w Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej kolejny, jak\u017ce smutny rozdzia\u0142. Wzorem z lat II Rzeczypospolitej – jak podczas uroczysto\u015bci z\u0142o\u017cenia szcz\u0105tk\u00f3w \u017bo\u0142nierza Polskiego do Grobu Nieznanego \u017bo\u0142nierza czy te\u017c pogrzebowych Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \u2026<\/p>\n

\"Z\u0142o\u017cenie

Z\u0142o\u017cenie szcz\u0105tk\u00f3w Obro\u0144cy Ojczyzny do Grobu Nieznanego \u017bo\u0142nierza - Warszawa 1925. Trumna nakryta Chor\u0105gwi\u0105 Rzeczypospolitej<\/p><\/div>\n

\"Trumna

Trumna ze zw\u0142okami marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego okryta Chor\u0105gwi\u0105 Rzeczypospolitej<\/p><\/div>\n

\u2026 Chor\u0105gwi\u0105 Rzeczypospolitej zosta\u0142y okryte trumny z doczesnymi szcz\u0105tkami poleg\u0142ych w Katastrofie Smole\u0144skiej dw\u00f3ch Prezydent\u00f3w Rzeczypospolitej \u2013 \u015bp. Lecha Kaczy\u0144skiego i \u015bp. Ryszarda Kaczorowskiego<\/p>\n

\"Uroczysto\u015bci<\/p>\n

\"Uroczysto\u015bci

Uroczysto\u015bci pogrzebowe Prezydenta Rzeczypospolitej \u015bp. Lecha Kaczy\u0144skiego \u2013 trumna okryta Proporcem Prezydenta Rzeczypospolitej wz. 1996: Pa\u0142ac Namiestnikowski w Warszawie i odprowadzenie na Wawel w Krakowie .<\/p><\/div>\n


\n<\/span><\/p>\n

\"Trumna

Trumna z doczesnymi szcz\u0105tkami Prezydenta Rzeczypospolitej na uchod\u017astwie wystawiona w Belwederze przed uroczysto\u015bciami pogrzebowymi okryta Proporcem Prezydenta Rzeczypospolitej wz. 1996. Zwraca uwag\u0119 obszycie p\u0142ata z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105 - zgodnie z obyczajami Polonii \u2013 kt\u00f3ra nadaje Proporcowi charakter sztandaru, czyli Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej. Warszawa, kwiecie\u0144 2010.<\/p><\/div>\n


\n<\/span><\/p>\n

\"Belweder

Belweder \u2013 przed wyprowadzeniem trumny z doczesnymi szcz\u0105tkami Prezydenta Rzeczypospolitej na Obczy\u017anie, \u015b.p. Ryszarda Kaczorowskiego do Katedry \u015bw. Jana nast\u0105pi\u0142a zamiana Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej Polonii na Proporzec Prezydenta RP wz. 1996 ( p\u0142at bez obszycia z\u0142ota fr\u0119dzl\u0105).<\/p><\/div>\n

Polonia ameryka\u0144ska od lat tradycyjnie u\u017cywa podczas oficjalnych, polonijnych uroczysto\u015bci ustanowionych w 1919 r. flag Rzeczypospolitej \u2013 bia\u0142o-czerwon\u0105 b\u0105d\u017a cz\u0119\u015bciej z herbem Or\u0142a Bia\u0142ego na bia\u0142ym pasie, przytwierdzonych do drzewca i obszytych z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\u015awiatowy

Flagi polskie i ameryka\u0144skie w formie i funkcji sztandar\u00f3w \u2013 p\u0142achty flag przytwierdzone do drzewca i obszyte z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105. \u015awiatowy Zjazd Polskich Kombatant\u00f3w - Warszawa, 14-15 sierpnia 1992 r. Defilada kombatant\u00f3w polskich ze Stan\u00f3w Zjednoczonych przed Grobem Nieznanego \u017bo\u0142nierza.<\/p><\/div>\n

Polonia przej\u0119\u0142a obyczaj obszywania polskich flag z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105 od armii ameryka\u0144skiej, kt\u00f3ra w tej mierze ma ponad stuletnie tradycje. Po raz pierwszy obszyto flag\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 The Flag \u2013 z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105 w 1835 r., a w US Army zacz\u0119to u\u017cywanie tej formy flagi od 1895. Wed\u0142ug informacji Instytutu Heraldycznego armii ameryka\u0144skiej (United States Army Institute of Heraldry) sprawa ta do dzisiejszego dnia nie jest skodyfikowana i st\u0105d sta\u0142a si\u0119 przedmiotem protest\u00f3w, i\u017c fala obszyta fr\u0119dzl\u0105 nie jest ju\u017c flag\u0105 cywiln\u0105, lecz chor\u0105gwi\u0105 wojskow\u0105; jednak\u017ce kilkakrotnie s\u0105dy federalne odrzuci\u0142y te protesty.<\/p>\n

\"defilada

Defilada w Moskwie 9 maja 2010 - maszeruje pododdzia\u0142 US Army ze sztandarami; pierwszy z lewej The Flag w roli sztandaru - przytwierdzona do drzewca i obszyta fr\u0119dzlami, zgodnie z tradycyjnym, wojskowym ceremonia\u0142em ameryka\u0144skim.<\/p><\/div>\n

Za tym zgodnie z tradycj\u0105 armia i lotnictwo ameryka\u0144skie mo\u017ce u\u017cywa\u0107 flagi USA obszytej z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105 podczas parad Gwardii Narodowej oraz w pomieszczeniach zamkni\u0119tych przy ka\u017cdej oficjalnej uroczysto\u015bci.<\/p>\n

Tak wi\u0119c u\u017cywanie flag polskich obszytych z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzl\u0105 jest powszechnym, tradycyjnym sposobem demonstrowania przez Poloni\u0119 przynale\u017cno\u015bci do Narodu Polskiego. Zrozumia\u0142e jest wi\u0119c okrycie trumny z doczesnymi szcz\u0105tkami \u015bp. Ryszarda Kaczorowskiego Proporcem Prezydenta Rzeczypospolitej obszytym z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzla. W tym przypadku prezydencki proporzec pe\u0142ni\u0142 ju\u017c funkcj\u0119 Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej \u2013 god\u0142a Pa\u0144stwa i Narodu Polskiego!<\/p>\n

Zamieniono jednak\u017ce w trakcie uroczysto\u015bci pogrzebowych ow\u0105 polonijn\u0105 Chor\u0105giew Rzeczypospolitej na Proporzec Prezydenta RP, a wiec weksylium ju\u017c bez fr\u0119dzli. Sta\u0142o si\u0119 to za przyczyn\u0105 organizatora ceremonii \u2013 wojacy uczynili to b\u0105d\u017a z powodu niewiedzy (bo kto ich mia\u0142 nauczy\u0107 historii Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej?) b\u0105d\u017a te\u017c z nadmiaru gorliwo\u015bci. O tempora, o mores!<\/p>\n

Wprawdzie podczas uroczysto\u015bci pogrzebowych w \u015brodkach masowego przekazu nieoczytane \u017curnalisty m\u00f3wi\u0142y tylko o u\u017cyciu Proporca Prezydenta Rzeczypospolitej, to jednak w tych przypadkach weksylium to de facto pe\u0142ni\u0142o funkcje god\u0142a pa\u0144stwowego, a wi\u0119c symbolu Rzeczypospolitej \u2013 symbolu przynale\u017cnego G\u0142owie Pa\u0144stwa.<\/p>\n

I jeszcze raz w ostatnich miesi\u0105cach Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej zosta\u0142 u\u017cyty w pogrzebowym ceremoniale \u2013 tym razem na pocz\u0105tku listopada b.r. podczas drugiego z\u0142o\u017cenia szcz\u0105tk\u00f3w Prezydenta Rzeczypospolitej na Obczy\u017anie, \u015b.p. Ryszarda Kaczorowskiego w \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci Bo\u017cej.<\/p>\n

\"Drugi

Drugi pogrzeb doczesnych szcz\u0105tk\u00f3w \u015bp. Ryszarda Kaczorowskiego, Prezydenta Rzeczypospolitej na Obczy\u017anie \u2013 po\u017cegnanie we Wroc\u0142awiu.<\/p><\/div>\n

\"Drugi

Drugi pogrzeb doczesnych szcz\u0105tk\u00f3w \u015bp. Ryszarda Kaczorowskiego, Prezydenta Rzeczypospolitej na Obczy\u017anie \u2013 po\u017cegnanie w Warszawie.<\/p><\/div>\n

Ju\u017c we Wroc\u0142awiu trumna z doczesnymi szcz\u0105tkami \u015b.p. Ryszarda Kaczorowskiego okryta zosta\u0142a zaledwie Proporcem Prezydenta Rzeczypospolitej. Nie by\u0142o bowiem w\u015br\u00f3d celebrant\u00f3w reprezentacji Polonii, kt\u00f3ra by dopilnowa\u0142a nakrycie trumny tradycyjnym, polonijnym weksylium \u2013 proporcem obszytym z\u0142ot\u0105 fr\u0119dzla. To kolejne faux pas pope\u0142nione podczas tej smutnej i dziwnej uroczysto\u015bci pogrzebowej. Warto jednak\u017ce zauwa\u017cy\u0107, i\u017c po pogrzebowych celebracjach Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej zosta\u0142 z nale\u017cytym szacunkiem z\u0142o\u017cony przez \u017co\u0142nierzy Wojska Polskiego i z honorami wr\u0119czony wdowie po \u015b.p. Ryszardzie Kaczorowskim.<\/p>\n

Dzieje Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej na przestrzeni 750 lat zosta\u0142y publicznie przedstawione ju\u017c w 1990 r. w referacie ni\u017cej podpisanego pt. \u201eChor\u0105giew Rzeczypospolitej \u2013 znak Pa\u0144stwa Polskiego\u201d<\/em>, wyg\u0142oszonego na naukowym posiedzeniu Polskiego Towarzystwa Heraldycznego; om\u00f3wienie referatu zosta\u0142o opublikowane w \u201eBiuletynie Polskiego Towarzystwa Heraldycznego\u201d<\/em>, Nr 7, kwiecie\u0144 1992 r. i st\u0105d te\u017c jest cytowane i zamieszczane w bibliografiach w powa\u017cnych wydawnictwach naukowych.<\/p>\n

Zduny k\/\u0141owicza, w listopadzie 2012 r.<\/span><\/p>\n

_____________________________________<\/span>
\n* Autor by\u0142 cz\u0142onkiem I Zespo\u0142u Ekspert\u00f3w MON (1990-1993)ds. opracowania projektu ustawy \u201eO znakach Si\u0142 Zbrojnych RP\u201d oraz cz\u0142onkiem II Zespo\u0142u Ekspert\u00f3w MON (1992-1996) ds. opracowania przepis\u00f3w wykonawczych do tej\u017ce ustawy z 1993 r.<\/span><\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chor\u0105giew Rzeczypospolitej \u2013 zapomniane god\u0142o Pa\u0144stwa Polskiego W czasie istnienia III Rzeczypospolitej, czyli w okresie dwudziestolecia postkomunistycznej rzeczywisto\u015bci z trudem przebija\u0142a si\u0119 do oficjalnego funkcjonowania Chor\u0105giew Rzeczypospolitej \u2013 jedno z trzech, obok Herbu Or\u0142a Bia\u0142ego […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":953,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9,65],"tags":[114,389,200,199,195,196,172,71],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=969"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":976,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions\/976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/953"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}