{"id":329,"date":"2011-09-03T17:55:40","date_gmt":"2011-09-03T17:55:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=329"},"modified":"2011-09-06T07:07:54","modified_gmt":"2011-09-06T07:07:54","slug":"bialo-czerwona-z-orlem-bialym-1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/historia\/bialo-czerwona-z-orlem-bialym-1\/329","title":{"rendered":"Bia\u0142o-czerwona z Or\u0142em Bia\u0142ym* (1)"},"content":{"rendered":"

<\/strong>Autor jest cz\u0142onkiem wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem\u00a0 Polskiego Towarzystwa Weksylologicznego<\/strong> (afiliacja FIAV)<\/span><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 I: <\/span>Na progu niepodleg\u0142o\u015bci \u2026<\/span><\/span><\/p>\n

Jaka flaga ? <\/strong><\/em><\/p>\n

<\/strong><\/em>To cz\u0119sto powtarzaj\u0105ce si\u0119 pytanie na internetowych stronach. Najcz\u0119\u015bciej zadawane przez dyletant\u00f3w nie maj\u0105cych elementarnej wiedzy o historii polskich flag pa\u0144stwowych. Mamy bowiem dwie flagi o barwach u\u0142o\u017conych w pas: bia\u0142o-czerwon\u0105
\ni bia\u0142o-czerwon\u0105 z herbem Or\u0142a Bia\u0142ego po\u015brodku bia\u0142ego pasa:
\n<\/em><\/p>\n

\"Flagi

Flagi pa\u0144stwowe III Rzeczypospolitej<\/p><\/div>\n

Ba ! Radosna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 licznych producent\u00f3w flag, tworz\u0105cych weksylia przede wszystkim dla licznych rzesz kibic\u00f3w (vide: ma\u0142yszomania<\/em>) spowodowa\u0142a pojawienie si\u0119 na weksylologicznym poletku nowej \u201eflagi polskiej\u201d \u2013 z herbem Or\u0142a Bia\u0142ego po\u015brodku p\u0142achty flagi \u2013 modo Szymon Kobyli\u0144ski.<\/p>\n

\"Kibic-flaga,

Kibic-flaga i flaga Sz. Kobyli\u0144skiego \u2013 projekt 1989<\/p><\/div>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 quasi-znawc\u00f3w flag polskich nie ma nie tylko poj\u0119cia sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 w Polsce a\u017c dwie flagi<\/strong> pa\u0144stwowe, lecz tak\u017ce nie zna elementarnych zasad eksponowania tych\u017ce obydw\u00f3ch flag. St\u0105d te\u017c wypisywane s\u0105 r\u00f3\u017cne bzdury, jak np. przez Alfreda Znamierowskiego, kt\u00f3ry po podniesieniu w pocz\u0105tkach lat 90-tych flagi bia\u0142o-czerwonej z god\u0142em nad siedzib\u0105 Prezydenta Rzeczypospolitej opublikowa\u0142-by\u0142 na \u0142amach og\u00f3lnopolskiego dziennika \u201e\u017bycie Warszawy\u201d<\/em> prze\u015bmiewczy tek\u015bcik pt. \u201eBelweder p\u0142ywa\u201d,<\/em> uto\u017csamiaj\u0105c t\u0105 w\u0142a\u015bnie flag\u0119 wy\u0142\u0105cznie<\/strong> z bander\u0105 handlow\u0105.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na powy\u017csze okoliczno\u015bci przedstawiamy w bardzo og\u00f3lnym zarysie histori\u0119 polskich weksyli\u00f3w pa\u0144stwowych na przestrzeni oko\u0142o stu ostatnich lat. A nie by\u0142a ona bynajmniej taka prosta, jak dyletantom – i weksylologicznym oseskom \u2013 ona si\u0119 wydaje.<\/p>\n

Jeszcze przed odzyskaniem przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci trwa\u0142y merytoryczne spory co do wzor\u00f3w flag pa\u0144stwowych przysz\u0142ej Odrodzonej Rzeczypospolitej. Najbardziej znane s\u0105 w literaturze przedmiotu dwie propozycje z 1917 r. \u2013 Franciszka Kamockiego i Adama Chmiela.<\/p>\n

\"Propozycje

Propozycje F. Kamockiego i A. Chmiela z 1917 r. \u2013 rekonstrukcja barwna KJG 1991<\/p><\/div>\n

O ile w propozycji F. Kamockiego dominuje na p\u0142achcie o barwie czerwonej bia\u0142y orze\u0142 (rzecz jasna w koronie), za\u015b p\u0142achty zako\u0144czone s\u0105 d\u0142ugim j\u0119zykiem: w jednym przypadku czerwonym, a w przypadku drugim bia\u0142o-czerwonym, o tyle w projekcie A. Chmiela widzimy znamienne wyeksponowanie dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w narodowych weksyli\u00f3w \u2013 g\u00f3rne przedstawiaj\u0105ce w polu czerwonym ukoronowanego or\u0142a bia\u0142ego, natomiast dolne utworzone z barw bia\u0142ej i czerwonej, u\u0142o\u017conych w pas, b\u0119d\u0105ce \u2013 jak to celnie i lapidarnie uj\u0105\u0142 Prof. Stefan K. Kuczy\u0144ski \u2013 \u201e\u2026 kolorystyczn\u0105 syntez\u0105 herbu<\/em> Or\u0142a Bia\u0142ego.\u201d<\/em>.<\/p>\n

Adam Chmiel nada\u0142 tym\u017ce dw\u00f3m swoim projektom konkretne nazwy: flaga z or\u0142em zosta\u0142a okre\u015blona jako flaga Polski<\/strong>, natomiast bia\u0142o-czerwona \u2013 jako flaga polska<\/strong>. Znamienne, \u017ce zastosowane tu nazewnictwo jakby <\/strong>determinowa\u0142o zakres funkcji owych weksyli\u00f3w i \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 jest wielce prawdopodobne, i\u017c koncepcja A. Chmiela wywar\u0142a zasadniczy wp\u0142yw na ostateczny wygl\u0105d oficjalnych weksyli\u00f3w Odrodzonej Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Zwr\u00f3\u0107my przy okazji uwag\u0119, \u017ce na powy\u017cszych projektach weksyli\u00f3w widoczne s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne wizerunki or\u0142a \u2013 bowiem na polu ustalenia wzoru or\u0142a w przysz\u0142ym godle pa\u0144stwowym Odrodzonej Rzeczypospolitej trwa\u0142y mo\u017ce bardziej nami\u0119tne spory ni\u017c na flagowej \u0142\u0105czce (vide: KJG \u201eU zarania II Rzeczypospolitej\u201d<\/em><\/a>, www.weksylologia.pl<\/a> ).<\/p>\n

Sporo zamieszania w wizerunku przysz\u0142ych flag pa\u0144stwowych wprowadzi\u0142a w 1914 r. proklamacja odezwy do narodu polskiego, wydana przez wielkiego ksi\u0119cia Miko\u0142aja Miko\u0142ajewicza, zapowiadaj\u0105ca swobody narodowe. Rozpowszechniona zosta\u0142a w postaci kart pocztowych z tre\u015bci\u0105 umieszczona pod flag\u0105 czerwono-bia\u0142\u0105, a wi\u0119c o odmiennym dla polskich tradycji porz\u0105dkiem barw.<\/p>\n

\"Odezwa

Odezwa Miko\u0142aja Miko\u0142ajewicza z 1914 r. i poczt\u00f3wka patriotyczna<\/p><\/div>\n

Powy\u017cszy spos\u00f3b prezentacji polskiej symboliki narodowej znalaz\u0142 swoje na\u015bladownictwo \u2013 ale nie tylko z tego powodu \u2013 w wydawanych przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci poczt\u00f3wkach patriotycznych. Oto w czasach istnienia c.k. Austro-W\u0119gier przypisana by\u0142a od 1890 r. Galicji \u2013 zgodnie z zasadami heraldyki i weksylologii austriackiej – flaga czerwono-bia\u0142a.<\/p>\n

\"Flagi

Flagi Galicji: (a) 1840-1890 i (b) 1890-1918<\/p><\/div>\n

Taka flaga Galicji widnieje na barwnej planszy w\u015br\u00f3d flag prowincji austriackich w „Meyers Taschenbuch<\/em> Lexicon”<\/em> z 1905 r.<\/p>\n

Gwoli spe\u0142nienia kronikarskiego obowi\u0105zku wspomnijmy, i\u017c w zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, bo w 1864 r. ustanowiono bander\u0119 dla maj\u0105cej operowa\u0107 na Morzu Czarnym powsta\u0144czej floty polskiej, kt\u00f3ra jednak nigdy nie powsta\u0142a.<\/p>\n

\"Bandera

Bandera powsta\u0144czej floty polskiej z 1864 r.<\/p><\/div>\n

By\u0142o to weksylium utworzone z dw\u00f3ch pas\u00f3w \u2013 bia\u0142ego i amarantowego 1<\/sup> \u2013 z herbem (z Or\u0142em Bia\u0142ym, litewsk\u0105 Pogoni\u0105 i \u015bw. Micha\u0142em Archanio\u0142em – patronem Rusi Kijowskiej w godle) umieszczonym na bia\u0142ym pasie 2<\/sup>.<\/p>\n

Tymczasem trwa\u0142y w kr\u0119gach oficer\u00f3w marynarki gor\u0105ce, merytoryczne spory o ostateczny wz\u00f3r bandery dla marynarki polskiej; \u015bciera\u0142y si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cne koncepcje, w kt\u00f3rych jednak\u017ce dominowa\u0142y barwy czerwona i bia\u0142a.<\/p>\n

\"Wybrane

Wybrane projekty bander dla Marynarki Polskiej z lat 1918-1919 - rekonstrukcja barwna KJG 1988<\/p><\/div>\n

\"Winieta

Winieta czasopisma \u201eBandera Polska\u201d z rysunkiem bandery projektu W. Na\u0142\u0119cza<\/p><\/div>\n

Publicznie prezentowana by\u0142a tak\u017ce koncepcja wzoru bandery, kt\u00f3ra wysz\u0142a ze \u015brodowiska oficer\u00f3w marynarki wojennej c.k. Austro-W\u0119gier – o odmiennym dla polskich tradycji narodowych porz\u0105dku barw czerwono-bia\u0142ych:<\/p>\n

\"Bandera

Bandera projektu p\u0142k. marynarki Bogumi\u0142a Nowotnego z 1919 r. \u2013 rekonstrukcja barwna KJG 1989<\/p><\/div>\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce na projekt \u00f3wczesnego d-cy Marynarki Polskiej B.Nowotnego zasadniczy wp\u0142yw mia\u0142y austriackie zasady heraldyki \u2013 gdzie barwa t\u0142a by\u0142a nadrz\u0119dn\u0105 (vide: flaga Galicji) nad barw\u0105 god\u0142a, oraz obyczaje weksylologiczne, bowiem flagi bia\u0142o-czerwone b\u0105d\u017a czerwono-bia\u0142e z herbem po\u015brodku p\u0142achty flagi by\u0142y i s\u0105 do dzisiejszego dnia nies\u0142ychanie cz\u0119sto spotykane w\u015br\u00f3d austriackich weksyli\u00f3w municypalnych (vide: flagi landu Vorlarlberg i Wiednia).<\/p>\n

\"Flagi

Flagi austriackie: (a) \u2013 flaga Landu Vorlalrberg i (b) \u2013 flaga Wiednia.<\/p><\/div>\n

W Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie zachowa\u0142 si\u0119 do dzisiejszego dnia jeden egzemplarz bandery wg projektu B. Nowotnego w formie chor\u0105gwi, a wi\u0119c z p\u0142acht\u0105 przytwierdzon\u0105 do drzewca.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c i Czesi mieli sw\u00f3j znacz\u0105cy wp\u0142yw na ostateczny wygl\u0105d zasadniczych weksyli\u00f3w Odrodzonej Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Oto 18 pa\u017cdziernika 1918 r. (a wi\u0119c tu\u017c przed og\u0142oszeniem przez Polsk\u0119 11 listopada niepodleg\u0142o\u015bci !) przebywaj\u0105cy z oficjaln\u0105 wizyt\u0105 w USA prezydent Czechos\u0142owacji Masaryk poleci\u0142 na swej siedzibie w Nowym Jorku podnie\u015b\u0107 flag\u0119 bia\u0142o-czerwon\u0105 w pas (sic !) – historyczne weksylium Czech\u00f3w, wywodz\u0105ce si\u0119 od bia\u0142ego lwa w czerwonym polu \u2013 jako oficjaln\u0105 flag\u0119 pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce flaga ta pe\u0142ni\u0142a funkcje znaku pa\u0144stwowego Czechos\u0142owacji do 1920 r. \u2013 bowiem i u Czech\u00f3w by\u0142y nie mniej ni\u017c w Polsce ostre spory o ostateczny wz\u00f3r pa\u0144stwowej flagi – tj. do czasu wprowadzenia na bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0119 niebieskiego tr\u00f3jk\u0105ta na licu przydrzewcowym.<\/p>\n

\"Niekt\u00f3re

Niekt\u00f3re projekty flagi pa\u0144stwowej dla Czechos\u0142owacji z lat 1918-1920<\/p><\/div>\n

Przyj\u0119cie w 1920 r. oficjalnego wzoru flagi pa\u0144stwowej Czechos\u0142owacji jakby zamyka okres, w kt\u00f3rym kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 ostatecznie wzory pa\u0144stwowych weksyli\u00f3w Odrodzonej Rzeczypospolitej.<\/p>\n

\"Flaga

Flaga pa\u0144stwowa Czechos\u0142owacji 1920 \u2013 2000 i Czech od 2002 r.<\/p><\/div>\n

W efekcie prowadzonych spor\u00f3w i prac specjalnej komisji w dniu 31 sierpnia 1919r. Sejm Ustawodawczy przyj\u0105\u0142 przed\u0142o\u017cenie rz\u0105dowe jako ustaw\u0119 \u201eO god\u0142ach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej\u201d.<\/em><\/p>\n

_______________
\n*\u00a0Orze\u0142 Bia\u0142y<\/strong> to nazwa w\u0142asna herbu \u2013 god\u0142a Rzeczypospolitej.<\/span>
\n1<\/sup> Amarant<\/strong> to barwa z grupy fiolet\u00f3w (nie wyst\u0119puj\u0105ca w naturze), a nie \u2013 jak cz\u0119sto jest to mylnie przedstawiane \u2013 z grupy czerwieni. Do\u015b\u0107 przypadkowo zaplata\u0142a si\u0119 ona w dzieje polskich barw narodowych.<\/span>
\n2 W dziejach polskich weksyli\u00f3w narodowych by\u0142a to pierwsza flaga<\/strong> o barwach bia\u0142o -\u201eczerwonych\u201d u\u0142o\u017conych w pas. Nie ma jednak wzoru tej flagi, znamy j\u0105 jedynie zdo\u015b\u0107 enigmatycznego opisu \u2013 st\u0105d nie wiemy, czy herb widniej\u0105y na prezentowanym wzorze 9zrekonstruowanym przez Prf. Stefana K. Kuczy\u0144skiego), z umieszczonym na bia\u0142ym pasie, odpowiada koncepcji autor\u00f3w wzoru;by\u0107 mo\u017ce, i\u017c herb ten by\u0142 umieszczony w tzw. polu sercowymp\u0142achtyflagi, czyli na granicy linii rozgraniczaj\u0105cej dwa pasy barw.<\/span><\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor jest cz\u0142onkiem wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem\u00a0 Polskiego Towarzystwa Weksylologicznego (afiliacja FIAV) Cz\u0119\u015b\u0107 I: Na progu niepodleg\u0142o\u015bci \u2026 Jaka flaga ? To cz\u0119sto powtarzaj\u0105ce si\u0119 pytanie na internetowych stronach. Najcz\u0119\u015bciej zadawane przez dyletant\u00f3w nie maj\u0105cych elementarnej wiedzy o […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9,65],"tags":[68,73,72,22,14,66,67,69,70,71],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=329"}],"version-history":[{"count":20,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":363,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions\/363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/338"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}