\nZastanowi\u0142a mnie pewna mapka zawarta w ksi\u0105\u017cce A. Znamierowskiego „Insygnia, symbole i herby polskie”<\/em> z lokalizacj\u0105 u\u017cywania symbolu or\u0142a na terenie Europy u pocz\u0105tk\u00f3w heraldycznych. Mapka ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o, o czym autor zapomnia\u0142 wspomnie\u0107, ot\u00f3\u017c oparta jest na mapce wyst\u0119powania symboli heraldycznych z biblii heraldyki \u201e Heraldry. Sources, Symbols and Meaning\u201d<\/em> autorstwa O. Neubecker, J.P. Brooke-Little<\/p>\n
![\"mapka](\"http:\/\/www.orlidom.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/mapka-orlow.jpg\" "\\"mapka")
mapka z ksi\u0105\u017cki A. Znamierowskiego "Insygnia, symbole i herby polskie"<\/p><\/div>\n
Z jednym zastrze\u017ceniem – na swojej mapce A. Znamierowski wprowadzi\u0142 dla Czech tak\u017ce or\u0142a, Przemyslid\u00f3w tzw. p\u0142on\u0105ca orlica, czego nie pokazuje mapka z\u00a0 \u201e Heraldry. Sources, Symbols and Meaning\u201d<\/em>,\u00a0 ale te\u017c i historia lwa zaczyna si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie – „tradycyjnymi barwami Czech s\u0105 biel i czerwie\u0144. Pochodz\u0105 one z herbu ustanowionego w 1192 roku na kt\u00f3rym w czerwonym polu by\u0142 umieszczony lew o podw\u00f3jnym srebrnym ogonie.”<\/em> – zatem orze\u0142 funkcjonowa\u0142 samodzielnie kr\u00f3tko.<\/p>\n Bo oto mamy pewien funkcjonuj\u0105cy schemat rysunku or\u0142a u\u017cywanego przez r\u00f3\u017cne pa\u0144stwa. R\u00f3\u017cnice s\u0105 w\u0142a\u015bciwie dwie, jedna to barwa –\u00a0 r\u00f3\u017cna dla ka\u017cdego, druga r\u00f3\u017cnica to elementy dodane w postaci p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca lub opasek na pi\u00f3rach. I tu zn\u00f3w ciekawostk\u0119, o ile orze\u0142 \u015bl\u0105ski jest jedynym znakiem w kt\u00f3rym wyst\u0119puje na\u0142o\u017cony p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc, o tyle w wypadku opasek mamy zn\u00f3w powielenia wzoru i to moim zdaniem na ciekawym obszarze obejmuj\u0105cym Cesarstwo i ziemie w jaki\u015b spos\u00f3b zale\u017cne.<\/p>\n Czy zatem owa unifikacja rysunku wynika\u0142a z na\u015bladownictwa, czy te\u017c z nadania? Per analogiam nadaniu – w\u0142\u00f3czni\u0119 \u015bw. Maurycego wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 gwo\u017adzia z Krzy\u017ca Pa\u0144skiego, a w\u0142a\u015bciwie jej kopi\u0119, cesarz Otton III podarowa\u0142 Chrobremu na zje\u017adzie gnie\u017anie\u0144skim roku tysi\u0119cznego, ale jak wiemy ze \u017ar\u00f3de\u0142 dawa\u0142 jej kopie tak\u017ce innym w\u0142adcom. Czy zatem nie ma racji D\u0142ugosz pisz\u0105c o nadaniu Chrobremu znaku or\u0142a przez cesarza? Mo\u017ce jednak ma. Wiem oczywi\u015bcie \u017ce to okres przedheraldyczny i nie chodzi o tego znanego w kszta\u0142cie piastowskiego or\u0142a na tarczy, ale warta\u0142o by prze\u015bledzi\u0107 owo pojawienie si\u0119 znak\u00f3w heraldycznych o jednolitym rysunku w\u0142a\u015bnie pod k\u0105tem tej wcze\u015bniejszej unifikacji znaku or\u0142a, jeszcze jako znaku, nie herbu. Historycy przyjmuj\u0105 cezur\u0119\u00a0 pojawienia si\u0119 Or\u0142a Bia\u0142ego, jako god\u0142a, na rok koronacji Przemys\u0142a II, ale to kwestia z\u0142o\u017cona powi\u0105zana z jednej strony z okre\u015bleniem stanu pa\u0144stwowo\u015bci (ksi\u0119stwo\/kr\u00f3lestwo), z drugiej odniesienia do heraldyki i pojawienia si\u0119 barwy, z trzeciej strony kwestia przeistaczania si\u0119 znaku rodowego w pa\u0144stwowy. Ju\u017c jednak przed rokiem 1295 mamy piecz\u0119\u0107 z koronowanym or\u0142em i p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycem na szyi, z 1290 r. Niew\u0105tpliwy wz\u00f3r or\u0142a \u015bl\u0105skiego, ze zmian\u0105 wielko\u015bci i sytuowania p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca, pojawi\u0142 si\u0119 jako manifestacja polityczna, do schedy po Probusie. Or\u0142y \u015bl\u0105skie nazywamy piastowskimi i historycy zgodni s\u0105 \u017ce by\u0142y znakami rodowymi, zatem wywodzi\u0142y si\u0119 od or\u0142a pierwszych piast\u00f3w, niezale\u017cnie jak\u0105 on mia\u0142 form\u0119 w czasach przedheraldycznych. Czy zatem Przemys\u0142 II u\u017cywaj\u0105c na piecz\u0119ci majestatycznej sformu\u0142owania o „przywracaniu znak\u00f3w” nie mia\u0142 aby na my\u015bli tych wcze\u015bniejszych piastowskich z okresu przedheraldycznego? Bo na logik\u0119 jaki sens by\u0142by pisa\u0107 o przywracaniu znak\u00f3w sprzed kr\u00f3tkiego okresu, jeszcze pami\u0119tanych przez ludzi?<\/p>\n Czy mo\u017cliwy jest taki oto scenariusz: Zatem szlak wi\u00f3d\u0142by jak w hymnie – z ziemi w\u0142oskiej do Polski.<\/p>\n Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y or\u0142y piastowskie? Grzebanie w materia\u0142ach \u017ar\u00f3d\u0142owych do historii Or\u0142a Bia\u0142ego natchn\u0119\u0142o mnie do postawienia do\u015b\u0107 heretyckiego pytania – czy pierwsze or\u0142y piastowskie by\u0142y piastowskie? Zastanowi\u0142a mnie pewna mapka zawarta w ksi\u0105\u017cce A. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":317,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9],"tags":[63,60,392,58,57,59,62,61],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=315"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":322,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315\/revisions\/322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/317"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nCzy, przenosz\u0105c to w czasy wsp\u00f3\u0142czesne, mamy do czynienia z sytuacj\u0105 licencjonowania wzoru z prawem do zmian kolorystycznych? Ca\u0142kiem to logiczne mi si\u0119 wydaje. Patrz\u0105c za\u015b na rozprzestrzenianie si\u0119, adaptowanie ideii i struktur pa\u0144stwowych, z modyfikowaniem do warunk\u00f3w miejscowych, zupe\u0142nie poprawne i daj\u0105ce wariant drugi – wzorowania si\u0119 i adaptacji u\u017cywanego ju\u017c gdzie indziej symbolu w celu dor\u00f3wnania. Za takim te\u017c wariantem mo\u017ce przemawia\u0107 ilo\u015b\u0107 i wygl\u0105d regali\u00f3w, jak i podobne ceremonia\u0142y koronacyjne. Miejmy bowiem jeszcze na uwadze czynnik przenosz\u0105cy owe idee pa\u0144stwowe i ich wizualno\u015b\u0107 czyli ko\u015bci\u00f3\u0142 z wypracowan\u0105 w\u0142asn\u0105 symbolik\u0105 i kanonami.<\/p>\n
\ncesarstwo znak or\u0142a zaadaptowa\u0142o z Rzymu, o czym mamy przekazy historyczne. Mieszko, a mo\u017ce i wcze\u015bniej, wzorem cesarstwa i dla manifestacji zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 symbolu zr\u00f3wnuj\u0105cego jego pa\u0144stwo z cesarstwem. Ten\u017ce symbol, niejako wt\u00f3rnie,\u00a0 daje Chrobremu symbolicznie cesarz Otton III , jak swoj\u0105 koron\u0119, legitymizuj\u0105c wcze\u015bniejsze aspiracje, tak\u017ce w warstwie symboli. Analogi\u0119 widz\u0119 w\u0142a\u015bnie w prezentacji politycznej Przemys\u0142a II, pokazania symboliki or\u0142a koronowanego na kilka lat przed koronacj\u0105, a p\u00f3\u017aniej tylko jej usankcjonowanie aktem koronacji.<\/p>\n