![\"\"](\"http:\/\/orlidom.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Godlo_RP-barwa.jpg\")
<\/a><\/p>\nzestawienie barw tarczy herbu RP od roku 1927 (aut. alw)<\/span><\/p>\n A propos tych barw narodowych i\u00a0kontrowersji przy doborze w\u0142a\u015bciwej czerwieni, warto zapozna\u0107 si\u0119 z\u00a0najnowszym artyku\u0142em prof. Marka Adamczewskiego zamieszczonym pod do\u015b\u0107 intryguj\u0105cym tytu\u0142em \u201eKarmazynowa jak\u2026 puchar wina, bia\u0142a jak \u015bnie\u017cna lawina<\/a><\/em><\/b>[1]<\/sup><\/a><\/em>.Kilka uwag w\u00a0sprawie polskiej czerwieni heraldycznej w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0pracami nad nowelizacj\u0105 ustawy o\u00a0godle Rzeczypospolitej (2017\u20132019)\u201d<\/em><\/a><\/em> w\u00a0Roczniku Polskiego Towarzystwa Heraldycznego (nowa seria tom XIX [XXX])<\/a>, wydanym przez wydawnictwo DiG.<\/p>\n Prof. Marek Adamczewski skupia si\u0119 na przeanalizowania u\u017cywanych, w\u00a0trakcie kolejnych prac nad barwami narodowymi, okre\u015ble\u0144 barwy czerwonej, od momentu wyst\u0105pienia jej w\u00a0najstarszych herbarzach po czasy wsp\u00f3\u0142czesne. Z\u00a0jednej strony poszerza nasz\u0105 wiedz\u0119 o\u00a0palecie odcieni czerwieni, rozwa\u017canych jako w\u0142a\u015bciwe dla barwy narodowej, z\u00a0drugiej za\u015b wskazuje na historyczne argumenty, lub ich brak, przemawiaj\u0105ce za tym czy innym jej odcieniem. Autor tak okre\u015bla cel swych rozwa\u017ca\u0144 na ten temat:<\/p>\n \u201eW\u00a0tek\u015bcie zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 tylko na cz\u0119\u015b\u0107 zagadnie\u0144, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na szerszy problem zdefiniowany jako warto\u015b\u0107 kolorystyczna polskiej czerwieni heraldycznej. Selekcja zagadnie\u0144 wynika z\u00a0za\u0142o\u017cenia, \u017ce w\u00a0procesie ustalania warto\u015bci kolorystycznej barwy herbowej istotne znaczenie maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a heraldyczne i\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a prawno-heraldyczne. Cel postawiony w\u00a0ramach podj\u0119tych obserwacji sprowadza si\u0119 wi\u0119c do pytania, co na temat warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej mo\u017ce powiedzie\u0107 \u201eortodoksyjny\u201d heraldyk na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 heraldycznych i\u00a0\u017ar\u00f3de\u0142 prawno-heraldycznych. Obok g\u0142\u00f3wnego przekazu wybrzmi wi\u0119c pytanie, czy \u017ar\u00f3d\u0142a heraldyczne i\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a prawno-heraldyczne, kt\u00f3re zosta\u0142y ujawnione, a\u00a0tak\u017ce ich interpretacja, wystarcz\u0105 do ustalenia warto\u015bci kolorystycznej polskich barw herbowych, a\u00a0przede wszystkim do ustalenia warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej.\u201d<\/em><\/p>\n Zastrzegaj\u0105c jednocze\u015bnie:<\/p>\n \u201eW\u00a0ramach zastrze\u017ce\u0144 w\u0142a\u015bciwych dla wst\u0119p\u00f3w do naukowych prac zaznaczam, \u017ce w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0kompetencjami zawodowymi analizie poddam tylko zagadnienia historyczne i\u00a0prawno-historyczne, a\u00a0wymiar artystyczno-plastyczno-estetyczny pozostawiam specjalistom. Ujawnienie historycznej nazwy koloru w\u0142a\u015bciwego dla pola polskiego herbu pa\u0144stwowego (wyst\u0119puj\u0105cej w\u00a0wa\u017cnych \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych) powinno rozpocz\u0105\u0107 dyskusj\u0119 nad jego warto\u015bci\u0105 kolorystyczn\u0105 wyra\u017con\u0105 liczbowo, a\u00a0w\u00a0tej dyskusji nie zamierzam uczestniczy\u0107. W\u00a0pracach \u201etechnicznych\u201d pierwsze\u0144stwo nale\u017cy bezapelacyjnie do grafik\u00f3w i\u00a0artyst\u00f3w plastyk\u00f3w, cho\u0107 \u2014 czego si\u0119 obawiam \u2014 mog\u0105 oni zosta\u0107 przesuni\u0119ci z\u00a0pozycji prawdziwych tw\u00f3rc\u00f3w na pozycje wykonawc\u00f3w prac zleconych przez \u201eczynniki miarodajne\u201d[2]<\/sup><\/a>.\u201d<\/em><\/p>\n Z racji obj\u0119to\u015bci artyku\u0142u, 20 stron, pozwol\u0119 sobie na zwr\u00f3cenie uwagi na kilka istotnych fragment\u00f3w. Zacznijmy od ilo\u015bci odcieni, jakie przewijaj\u0105 si\u0119 w\u00a0pi\u015bmiennictwie przy okazji rozwa\u017ca\u0144 o\u00a0barwie czerwonej:<\/p>\n \u201eW\u00a0sk\u0142ad palety kolor\u00f3w czerwonych (zaw\u0119\u017conej[3]<\/sup><\/a> w\u00a0tu prowadzonych rozwa\u017caniach do kolor\u00f3w analizowanych w\u00a0pi\u015bmiennictwie z\u00a0zakresu heraldyki i\u00a0nauk z ni\u0105 zwi\u0105zanych) wchodz\u0105 m.in. kolory: amarantowy[4]<\/sup><\/a>, cynobrowy[5]<\/sup><\/a>, karmazynowy[6]<\/sup><\/a>, karminowy[7]<\/sup><\/a>, makowy i\u00a0p\u0105sowy[8]<\/sup><\/a>. Pewne w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 zaklasyfikowanie koloru amarantowego do grupy kolor\u00f3w czerwonych. Amarant przez niekt\u00f3rych znawc\u00f3w zaliczany jest do palety fiolet\u00f3w, a\u00a0nie czerwieni.\u201d<\/em><\/p>\n Tu warto przywo\u0142a\u0107 kolejny cytat z\u00a0artyku\u0142u prof. Adamczewskiego, istotny dla odwzorowania heraldycznego barwy czerwonej:<\/p>\n \u201e[…] herby na stronach \u015bredniowiecznych herbarzy, malowane by\u0142y intensywnym pigmentem ksi\u0105\u017ckowym zwykle \u0142\u0105czonym z\u00a0cynobrem (siarczkiem rt\u0119ci) lub z\u00a0mini\u0105 (tlenkiem o\u0142owiu). Co ciekawe, dawne ksi\u0105\u017ckowe cynobrowy (ja\u015bniejszy) i\u00a0miniowy (ciemniejszy) r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od siebie warto\u015bci\u0105 kolorystyczn\u0105, ale jednocze\u015bnie obie barwy uznawane by\u0142y za \u201eczysto czerwone\u201d w\u00a0rozumieniu heraldycznym.\u201d<\/em><\/p>\n Istotn\u0105 kwesti\u0119 przy ustalaniu barw narodowych, czerwieni, prof. Adamczewski formu\u0142uje jasno:<\/p>\n \u201eW\u00a0zakresie teorii heraldycznej lub nawet teorii prawno-heraldycznej sprawa rekonstruowania warto\u015bci kolorystycznej barwy polskiego herbu pa\u0144stwowego wydaje si\u0119 prosta, cho\u0107 i\u00a0tak wymaga dokonania wyboru jednej metody spo\u015br\u00f3d kilku generalnie akceptowanych przez badaczy i\u00a0znawc\u00f3w. W ramach prowadzonych rozwa\u017ca\u0144 znaczenie mog\u0105 mie\u0107 tylko \u017ar\u00f3d\u0142a heraldyczne i\u00a0prawno-heraldyczne. Wszelkie zapo\u017cyczenia z\u00a0szeroko rozumianej polskiej kultury szlachecko-narodowej, wojskowej czy te\u017c r\u00f3\u017cnie rozumianej aktywno\u015bci patriotycznej, gmatwaj\u0105 zagadnienie i\u00a0na gruncie heraldycznym (a\u00a0ten powinien by\u0107 p\u0142aszczyzn\u0105 ustale\u0144 w\u00a0sprawie herbu) nie podpowiadaj\u0105 dobrych rozwi\u0105za\u0144.\u201d<\/em><\/p>\n I\u00a0jeszcze taka konstatacja Autora:<\/p>\n \u201ePrzynajmniej cztery razy w\u00a0regulacjach o\u00a0randze ustawy lub w\u00a0oficjalnych pismach wyja\u015bniaj\u0105cych liter\u0119 ustawy, lub te\u017c precyzuj\u0105cych intencj\u0119 prawodawcy w\u00a0zakresie warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej, rz\u0105dz\u0105cy Polsk\u0105 powi\u0105zali polsk\u0105 czerwie\u0144 heraldyczn\u0105 z\u00a0\u201eczyst\u0105 czerwieni\u0105\u201d, a\u00a0odrzucili r\u00f3\u017cne barwy z\u00a0palety kolor\u00f3w czerwonych, ale utworzonych z\u00a0czerwonego z domieszk\u0105 innych kolor\u00f3w.\u201d<\/em><\/p>\n I dalej stawia proste pytanie:<\/p>\n \u201eZada\u0107 nale\u017cy pytanie, dlaczego w\u00a0dyskusji nad warto\u015bci\u0105 kolorystyczn\u0105 polskiej czerwieni heraldycznej by\u0142y i\u00a0s\u0105 przywo\u0142ywane argumenty dla heraldyki nieistotne lub ma\u0142o istotne (np. barwa \u017co\u0142nierskich mundur\u00f3w i\u00a0kolor ubra\u0144 szlachty polskiej), a\u00a0ignorowane jest stanowisko Sejmu z\u00a0lutego 1831 r. wyprowadzone z\u00a0rozs\u0105dnej analizy regu\u0142 heraldycznych. Ignorowane s\u0105 tak\u017ce p\u00f3\u017aniejsze regulacje dotycz\u0105ce warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej wynikaj\u0105ce z\u00a0powsta\u0144czych ustale\u0144. Odpowied\u017a na zadane pytanie jest prosta. Dyskutuj\u0105cy o\u00a0warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej nie rozpoznali istotnych \u017ar\u00f3de\u0142, w\u00a0kt\u00f3rych te informacje zosta\u0142y zapisane.\u201d<\/em><\/p>\n Niestety, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpisuj\u0105c przetarg na opracowanie god\u0142a i\u00a0barw narodowych, trzy lata temu, i\u00a0formu\u0142uj\u0105c w\u00a0wymogach okre\u015blenie warto\u015bci barwy karmazynowej, nie uwzgl\u0119dni\u0142o tego naszego dziedzictwa barwy w\u00a0\u017cadnym stopniu, bazuj\u0105c, jak si\u0119 wydaje, na czyim\u015b osobistym wyborze odcienia, bardziej dla chwytliwo\u015bci nazewniczej ni\u017c analizy zaprzesz\u0142ych dokona\u0144 w\u00a0tej dziedzinie.<\/p>\n Autor ma na ten temat do\u015b\u0107 precyzyjny os\u0105d:<\/p>\n \u201eTwierdzenie, \u017ce karmazyn z\u00a0polskiego stroju szlacheckiego mia\u0142 ponadstanowy, \u201enarodowo-polski\u201d, a\u00a0nawet heraldyczny, charakter jest wyprowadzone z\u00a0przes\u0142anek nieheraldycznych. Znawcy, wskazuj\u0105c \u017ce karmazyn by\u0142 wyznacznikiem stanu szlacheckiego, a\u00a0dok\u0142adnie jego najwy\u017cszej warstwy, gdy\u017c dla szlachty szyto ubrania z\u00a0materia\u0142\u00f3w barwionych na karmazynowy kolor, ujawnili cech\u0119 sarmackiej mody. Jednakowo\u017c obserwacja dotycz\u0105ca modowych preferencji, tak uwa\u017cam, nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do konkluzji heraldycznych.\u201d<\/em><\/p>\n Du\u017cym zaskoczeniem mo\u017ce by\u0107 pojawienie si\u0119 w\u00a0pi\u015bmiennictwie koloru p\u0105sowego\/makowego, jako odcienia barwy polskiej czerwieni.<\/p>\n \u201ePo analizie pomijanych dotychczas \u017ar\u00f3de\u0142 przyj\u0105\u0107 trzeba, \u017ce do grupy rywalizuj\u0105cych kolor\u00f3w musi by\u0107 w\u0142\u0105czony p\u0105sowy i \u2014 tak s\u0105dz\u0119 \u2014 p\u0105sowy b\u0119dzie mia\u0142 istotn\u0105 przewag\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 nad pozosta\u0142ymi wersjami i\u00a0odmianami czerwieni.\u201d<\/em><\/p>\n Po raz pierwszy pojawia si\u0119 p\u0105sowy w\u00a0dyskusji na obradach sejmu 1831\u00a0r.<\/p>\n \u201eDyskusja w\u00a0sprawie warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej zosta\u0142a zako\u0144czona konkluzj\u0105, \u017ce w\u00a0sprawie barw polskiej Kokardy Narodowej nale\u017cy \u201esi\u0119 [\u2026] stosowa\u0107 do heraldyki\u201d co \u2014 tak my\u015bl\u0119 \u2014 nale\u017cy rozumie\u0107 zar\u00f3wno jako \u015bcis\u0142e odwo\u0142anie do barw nowego dwupolowego herbu Rzeczypospolitej (barwa p\u0105sowa pola tarczy), jak i\u00a0do og\u00f3lnych regu\u0142 heraldycznych (\u201eczysta czerwie\u0144\u201d).\u201d<\/em><\/p>\n Je\u015bli jednak spojrzymy na kwesti\u0119 barwy czerwonej w\u00a0powi\u0105zaniu z\u00a0god\u0142em proj. Kami\u0144skiego, wprowadzonym w\u00a01927\u00a0r., kt\u00f3re to god\u0142o\/herb pr\u00f3bujemy teraz poprawia\u0107, bez szczeg\u00f3lnej ku temu przyczyny, mamy tak\u017ce jasno\u015b\u0107 w\u00a0kwestii barwy czerwonej:<\/p>\n \u201eOstatnia regulacja prawna, kt\u00f3ra ma znaczenie dla rozwa\u017ca\u0144 o\u00a0warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej, a\u00a0tak\u017ce dla sposobu my\u015blenia o\u00a0ewentualnej korekcie barw wsp\u00f3\u0142czesnego Or\u0142a Bia\u0142ego, zosta\u0142a wydana 13 XII grudnia 1927\u00a0r. Do rozporz\u0105dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o\u00a0god\u0142ach i\u00a0barwach pa\u0144stwowych wpisane zosta\u0142o zdanie precyzuj\u0105ce, \u017ce kolor czerwony w\u00a0god\u0142ach i\u00a0barwach Rzeczypospolitej \u2026\u201eodpowiada barwie cynobru\u2026\u201d.\u201d<\/em><\/p>\n Chcemy zatem poprawia\u0107 historycznie i\u00a0heraldycznie umotywowane dawno temu elementy (barwa tarczy i\u00a0n\u00f3g or\u0142a) dok\u0142adnie wbrew nim.\u00a0Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 zatem z\u00a0argumentacj\u0105 prof. Adamczewskiego:<\/p>\n \u201eDecyzja z\u00a013 XII grudnia 1927\u00a0r. w\u00a0sprawie przyj\u0119cia warto\u015bci kolorystycznej polskiej czerwieni heraldycznej powinna by\u0107 w\u00a0czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych podtrzymana przynajmniej z\u00a0dw\u00f3ch powod\u00f3w. Pierwszy pow\u00f3d wynika z\u00a0szacunku dla dojrza\u0142ego prawa sfragistyczno–heraldycznego opracowanego w\u00a0mi\u0119dzywojniu[9]<\/sup><\/a>. Czynniki miarodajne przez ca\u0142y okres II Rzeczypospolitej doskonali\u0142y prawo w\u00a0zakresie gode\u0142 i\u00a0innych znak\u00f3w pa\u0144stwowych, a\u00a0tak\u017ce herb\u00f3w i\u00a0innych znak\u00f3w samorz\u0105dowych. Na podstawie zaawansowanych analiz urz\u0119dniczych (przy pewnym zmarginalizowaniu zagadnie\u0144 heraldycznych) powsta\u0142o sp\u00f3jne prawo, kt\u00f3re powinno by\u0107 wzorem czy inspiracj\u0105 dla dzisiejszych regulacji sfragistyczno-heraldycznych. Drugi pow\u00f3d podtrzymania rozwi\u0105zania z\u00a0grudnia 1927 r. jest zwi\u0105zany z\u00a0poj\u0119ciem heraldycznej sztuki i\u00a0herbu jako zamkni\u0119tej realizacji artystycznej. W\u00a01927\u00a0r. zosta\u0142 opracowany wz\u00f3r herbu, a\u00a0tym samym zosta\u0142y okre\u015blone jego parametry i\u00a0niepowtarzalne cechy. Uwa\u017cam, \u017ce cech charakterystycznych or\u0142a z\u00a01927\u00a0r. nie mo\u017cna dowolnie i\u00a0bez istotnych powod\u00f3w zmienia\u0107. Za cech\u0119 charakterystyczn\u0105 or\u0142a Zygmunta Kami\u0144skiego uwa\u017cam warto\u015b\u0107 kolorystyczn\u0105 polskiej czerwieni heraldycznej.\u201d<\/em><\/p>\n Ten drugi argument dotyczy ca\u0142ego projektu god\u0142a\/herbu Zygmunta Kami\u0144skiego, o\u00a0czym Autor pisa\u0142 w artykule \u201eOrze\u0142 Bia\u0142y 1927-\u20132017 ver. Orze\u0142 Bia\u0142y 2.0. Uwagi na marginesie prac prowadzonych w\u00a0Ministerstwie Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego nad zmian\u0105 ustawy o\u00a0godle pa\u0144stwowym i\u00a0nad korekt\u0105 realizacji plastycznej polskiego or\u0142a pa\u0144stwowego\u201d<\/i>, \u201eRocznik \u0141\u00f3dzki\u201d 2018.<\/p>\n Mam nadziej\u0119, \u017ce powy\u017csze opisanie i\u00a0argumentowanie profesora Marka Adamczewskiego, w\u00a0oparciu o\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a historyczne, dotrze do decydent\u00f3w i\u00a0pozwoli skorygowa\u0107 podj\u0119te, a\u00a0nie ujawnione, opracowanie god\u0142a i\u00a0barwy. Jeszcze jest to mo\u017cliwe.<\/p>\n Polecam lektur\u0119 ca\u0142o\u015bci artyku\u0142u w\u00a0Roczniku Polskiego Towarzystwa Heraldycznego (nowa seria tom XIX [XXX])<\/a>, wydawnictwo DiG.<\/p>\n Przypisy<\/p>\n 1 <\/a>W tytule zosta\u0142 wykorzystany (przetworzony wed\u0142ug kierunkowej koncepcji ujednostajnienia polskich barw pa\u0144stwowych z\u00a02018 r. \u2014 zob. przyp. 6) fragment wiersza Konstantego I.\u00a0Ga\u0142czy\u0144skiego pt. Pie\u015b\u0144 o\u00a0fladze<\/i> z\u00a01944 r., w\u00a0kt\u00f3rym (oryginalna) cz\u0119\u015b\u0107 przywo\u0142anej zwrotki brzmi: \u201eczerwona jak puchar wina, bia\u0142a jak \u015bnie\u017cna lawina, bia\u0142o-czerwona\u201d.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 2 <\/a>W\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142ach, w\u00a0kt\u00f3rych przetrwa\u0142y informacje o\u00a0biegu prac nad herbem II Rzeczypospolitej i\u00a0nad innymi symbolami powi\u0105zanymi z\u00a0Or\u0142em Bia\u0142ym z\u00a0mi\u0119dzywojnia, wyj\u0105tkowo cz\u0119sto wyst\u0119puje okre\u015blenie \u201eczynniki miarodajne\u201d. Za pomoc\u0105 tego zwrotu w \u00a0mi\u0119dzywojniu wskazywano zar\u00f3wno na osoby uprawnione do decydowania o\u00a0biegu procesu legislacyjnego, jak r\u00f3wnie\u017c zwracano uwag\u0119 na uczestnik\u00f3w legislacji, kt\u00f3rzy – formalnie pozbawieni uprawnie\u0144 – nieformalne wyznaczali jednak kierunki post\u0119powania heraldycznego. Autor niniejszego opracowania uwa\u017ca, \u017ce w\u00a0warunkach zar\u00f3wno historycznych, jak r\u00f3wnie\u017c nam wsp\u00f3\u0142czesnych okre\u015blenie powt\u00f3rzone za \u017ar\u00f3d\u0142ami z\u00a0mi\u0119dzywojnia – \u201eczynniki miarodajne\u201d – dobrze charakteryzuje m\u0119tny proces legislacji w\u00a0zakresie polskich znak\u00f3w i\u00a0symboli. Inne okre\u015blenie – \u201eosobiste zapatrywania\u201d – wyst\u0119puj\u0105ce z\u00a0kolei w\u00a0dziewi\u0119tnastowiecznych tekstach opracowanych przez urz\u0119dnik\u00f3w carskich w\u00a0Kr\u00f3lestwie Polskim r\u00f3wnie dobrze mog\u0142oby znale\u017a\u0107 miejsce w\u00a0narracji na temat zawi\u0142o\u015bci legislacji w\u00a0zakresie polskich znak\u00f3w i\u00a0symboli zar\u00f3wno w\u00a0mi\u0119dzywojniu, jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. \u0179r\u00f3d\u0142owy zwrot \u201eczynniki miarodajne\u201d (zamiast precyzyjnie okre\u015blonych w\u0142adz i\u00a0urz\u0119d\u00f3w), a\u00a0tak\u017ce sformu\u0142owanie o\u00a0\u201eosobistych zapatrywaniach\u201d decydent\u00f3w w\u00a0sprawach heraldycznych (zamiast wiedzy profesjonalist\u00f3w) powinny zosta\u0107 w\u0142\u0105czone do heraldycznych opracowa\u0144 fachowych, gdy\u017c na poziomie j\u0119zykowym ujawniaj\u0105 smutn\u0105 prawd\u0119 o\u00a0polskiej heraldyce urz\u0119dowej.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 3 <\/a>Z\u00a0rozwa\u017ca\u0144 zostan\u0105 wykluczone inne barwy zaliczane do palety barw czerwonych np.: barszczowa, burakowa, cegielna, koralowa, mahoniowa, malinowa, miedziana, pomidorowa, poziomkowa, rakowa, rubinowa, szkar\u0142atna, wi\u015bniowa i\u2026 \u017celazna.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 4 <\/a>Amarantowy \u2013 nazwa koloru odnotowana w\u00a0s\u0142owniku Samuela B. Lindego. Amarant oznacza\u0142 w\u00f3wczas szkar\u0142at, tj. kolor podobny do purpurowego. W\u00a0p\u00f3\u017aniejszych s\u0142ownikach zawarta zosta\u0142a opisowa identyfikacja amarantu: czerwony z\u00a0odcieniem fioletowego \u2013 A. Madeja, Sk\u0105d pochodz\u0105 polskie nazwy kolor\u00f3w<\/i>, \u201ePostscriptum Polonistyczne\u201d 2010, nr 2(6), s.201.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 5 <\/a>Cynobrowy \u2013 nazwa pigmentu oznaczaj\u0105ca kolor szkar\u0142atno-czerwony \u2013 A. Madeja, Sk\u0105d pochodz\u0105 polskie nazwy kolor\u00f3w<\/i>, s. 212.<\/span><\/p>\n<\/div>\n
\n