{"id":2424,"date":"2019-03-22T15:56:07","date_gmt":"2019-03-22T14:56:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=2424"},"modified":"2019-03-22T15:56:07","modified_gmt":"2019-03-22T14:56:07","slug":"w-kwestii-zmian","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/historia\/w-kwestii-zmian\/2424","title":{"rendered":"W kwestii zmian"},"content":{"rendered":"

Ukaza\u0142 si\u0119 nowy Rocznik \u0141\u00f3dzki 68\/2018 Polskiego Towarzystwa Historycznego w\u00a0\u0141odzi, a\u00a0w\u00a0nim bardzo interesuj\u0105ce opracowanie dr hab. Marka Adamczewskiego, profesora w\u00a0Katedrze Historii, Historiografii\u00a0i\u00a0Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, pt. „Orze\u0142 Bia\u0142y 1927-2017 ver. Orze\u0142 Bia\u0142y 2.0.\u00a0Uwagi na marginesie prac prowadzonych w\u00a0Ministerstwie Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego nad zmian\u0105 ustawy o\u00a0godle pa\u0144stwowym i\u00a0nad korekt\u0105 realizacji plastycznej polskiego or\u0142a pa\u0144stwowego”<\/em> (s.67). Temat opracowany z\u00a0punktu widzenia historyka i\u00a0cz\u0142onka Komisji Heraldycznej. Mo\u017cna pobra\u0107 na stronie roczniklodzki.uni.lodz.pl<\/a> Polecam serdecznie przeczytanie ca\u0142o\u015bci. Warto.<\/p>\n

Autor analizuje dotychczasowe za\u0142o\u017cenia redesignu naszego god\u0142a odnosz\u0105c si\u0119 do wcze\u015bniejszych jego przer\u00f3bek i\u00a0modyfikacji, tak\u017ce w\u00a0sferze prawnej.<\/p>\n

„Jestem zdecydowanym i zadeklarowanym zwolennikiem rozwi\u0105za\u0144 prawnych dotycz\u0105cych gode\u0142 i\u00a0innych znak\u00f3w pa\u0144stwowych oraz herb\u00f3w i\u00a0innych znak\u00f3w samorz\u0105dowych, kt\u00f3re opracowane zosta\u0142y w\u00a0mi\u0119dzywojniu. Od sierpnia 1919 r., a\u017c do 2. po\u0142owy 1938 r. politycy i\u00a0urz\u0119dnicy 2. Rzeczypospolitej incydentalnie wspierani przez archiwist\u00f3w i\u00a0historyk\u00f3w konsekwentnie budowali system prawny, w\u00a0kt\u00f3rym r\u00f3\u017cne typy gode\u0142, herb\u00f3w, piecz\u0119ci, oznak i\u00a0odznak otrzyma\u0142y w\u0142a\u015bciwe im miejsce w\u00a0strukturze prawa, a\u00a0tak\u017ce \u2013 dzi\u0119ki przemy\u015blanemu systemowi nadzoru ze strony pa\u0144stwa nad ich narodzinami, tre\u015bciami i&nbspstosowaniem \u2013 by\u0142y one (zazwyczaj) merytorycznie poprawne. Osi\u0105gni\u0119cia 2. Rzeczypospolitej w\u00a0zakresie prawa heraldycznego i\u00a0sfragistycznego budz\u0105 m\u00f3j szacunek. Po blisko 20 latach pracy urz\u0119dnik\u00f3w i\u00a0polityk\u00f3w, a\u00a0tak\u017ce incydentalnie archiwist\u00f3w i\u00a0historyk\u00f3w pod koniec 1938 r. Polacy otrzymali sp\u00f3jny system prawny opisuj\u0105cy urz\u0119dowe znaki. System ten \u2013 w\u00a0zakresie litery prawa \u2013 nawet obecnie budzi tylko niewielkie zastrze\u017cenia niekt\u00f3rych heraldyk\u00f3w i\u00a0historyk\u00f3w.”<\/em><\/p>\n

I dalej:<\/p>\n

„Prace obecnie podj\u0119te w\u00a0celu przygotowania nowej ustawy o\u00a0god\u0142ach Rzeczypospolitej \u2013 wed\u0142ug mnie \u2013 powinny zmierza\u0107 do odtworzenia w\u00a0nowych warunkach spo\u0142eczno-polityczno-administracyjnych polskiego prawa heraldyczno-sfragistycznego z\u00a0mi\u0119dzywojnia, a&nbspraczej \u2013 powinny doprowadzi\u0107 do m\u0105drego w\u0142\u0105czenia rozwi\u0105za\u0144 sprawdzonych w\u00a0mi\u0119dzywojniu do systemu prawnego 3. Rzeczypospolitej. Prawo heraldyczne 2. Rzeczypospolitej obowi\u0105zywa\u0142o de iure w\u00a0Polsce do 1955 r. i\u00a0zosta\u0142o przekre\u015blone dekretem z\u00a07 XII 1955 r. o\u00a0godle i\u00a0barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o\u00a0piecz\u0119ciach pa\u0144stwowych. Ju\u017c sam spos\u00f3b zakwestionowania dobrego prawa z\u00a0mi\u0119dzywojnia, tj. za pomoc\u0105 dekretu w\u00a0czasach stalinowskich, powinien sk\u0142oni\u0107 \u201eczynniki miarodajne\u201d do podj\u0119cia aktywno\u015bci zasugerowanej wy\u017cej.”<\/em><\/p>\n

I cho\u0107 generalnie mo\u017cna si\u0119 z\u00a0tym zgodzi\u0107, to jednak w\u00a0kwestiach terminologicznych ustaw pozostawi\u0142 bym spraw\u0119, jednak, prawnikom nie heraldykom. Kwestie „god\u0142a” i\u00a0„herbu” musz\u0105 by\u0107 oczywi\u015bcie uregulowane w\u00a0spos\u00f3b jednoznaczny, nie mo\u017ce jednak by\u0107 to proste zast\u0119powanie jednego terminu drugim, tym bardziej, je\u015bli mamy na uwadze przywr\u00f3cenie Chor\u0105gwi Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Ciekawie przedstawia prof. Marek Adamczewski pojawienie si\u0119 nowego wzoru god\u0142a projektu Z.Kami\u0144skiego w\u00a01927 r.<\/p>\n

„Decyzja o\u00a0stworzeniu nowego wzoru Or\u0142a Bia\u0142ego \u2013 or\u0142a prof. Zygmunta Kami\u0144skiego \u2013 zapad\u0142a nagle i\u00a0by\u0142a ca\u0142kowicie sprzeczna z\u00a0kierunkiem prac naprawczych podj\u0119tych wobec herbu Rzeczypospolitej w\u00a0sierpniu 1919 r. Decyzja o\u00a0stworzeniu zupe\u0142nie nowego wzoru Or\u0142a Bia\u0142ego z\u00a0pocz\u0105tku 1927 r. logicznie natomiast wpisuje si\u0119 \u2013 jako element propagandy pa\u0144stwowej \u2013 w\u00a0program budowania \u201emocarstwowej\u201d, \u201epomajowej\u201d Polski.”<\/em><\/p>\n

Stawiaj\u0105c jednocze\u015bnie tez\u0119 i\u017c wz\u00f3r Kami\u0144skiego uleg\u0142, w\u00a0trakcie jego wprowadzania, zmianom pozaautorskim. Odnosz\u0105c si\u0119 za\u015b do aktualnie prowadzonych prac nad ustaw\u0105 w\u00a0MKiDN postuluje:<\/p>\n

„Obecnie \u2013 wobec jednoznacznych o\u015bwiadcze\u0144 polityk\u00f3w \u2013 nie jest mo\u017cliwa radykalna zmiany formy Or\u0142a Bia\u0142ego, a&nbsptak\u017ce zmiana jego przes\u0142ania symbolicznego zakodowanego w\u00a0formie. Rozwa\u017cania \u201eo\u00a0orle\u201d prowadzi\u0107 zatem nale\u017cy na gruncie realnych rozwi\u0105za\u0144, porzucaj\u0105c przy tym heraldyczne fantazje i\u00a0przede wszystkim pomys\u0142 \u2013 w\u00a0zasadzie s\u0142uszny \u2013 na przeprowadzenie zamkni\u0119tego konkursu \u201ena herb\u201d Rzeczypospolitej. Zakres jakichkolwiek rozwa\u017ca\u0144 na temat ewentualnych korekt naczelnego znaku 3. Rzeczypospolitej, kt\u00f3re \u2013 jak s\u0105dz\u0119 \u2013 mog\u0105 by\u0107 obecnie przyj\u0119te, wyznacza wsp\u00f3\u0142czesny herb 3. Rzeczypospolitej, czyli de facto przetworzony nieco orze\u0142 z\u00a0grudnia 1927 r.”<\/em><\/p>\n

100 stronicowy artyku\u0142 pozwala na dok\u0142adne zapoznanie si\u0119 z\u00a0pracami, opiniami i\u00a0ustaleniami, jakie zosta\u0142y wypracowane przez heraldyk\u00f3w, historyk\u00f3w, ale i\u00a0urz\u0119dnik\u00f3w, w\u00a0ci\u0105gu 90 lat trwania god\u0142a projektu Kami\u0144skiego, jako najwa\u017cniejszego symbolu Rzeczypospolitej. Ustale\u0144 cz\u0119\u015bciowo wprowadzanych, w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci odrzucanych przez polityk\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Odnosz\u0105c si\u0119 za\u015b do zapowiadanych przez MKiDN zmian barwnych w\u00a0godle, a\u00a0konkretnie z\u0142otych \u0142ap a\u017c do upierzenia, prof. Marek Adamczewski pisze:<\/p>\n

„Problem kolorystyki \u0142ap polskiego or\u0142a pa\u0144stwowego \u2013 jak si\u0119 wydawa\u0142o \u2013 zosta\u0142 definitywnie rozstrzygni\u0119ty przez znawc\u00f3w heraldyki w\u00a0pierwszych latach 2. Niepodleg\u0142o\u015bci podczas konferencji zorganizowanej w\u00a0marcu 1920 r. w\u00a0celu okre\u015blenia \u201ecech\u201d Or\u0142a Bia\u0142ego. W\u00a0czasie obrad sformu\u0142owany zosta\u0142 postulat \u201ena przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d, aby podczas tworzenia polskiego or\u0142a pa\u0144stwowego z\u0142otem (kolorem \u017c\u00f3\u0142tym) barwi\u0107 wy\u0142\u0105cznie \u201ecz\u0119\u015bci rogowe\u201d heraldycznego ptaka, tj. dzi\u00f3b i\u00a0szpony, a\u00a0tak\u017ce \u2013 co oczywiste \u2013 koron\u0119. Profesor Zygmunt Kami\u0144ski stanowisko z\u00a0marca 1920 r. w\u00a0sprawie kolorystyki \u201ecz\u0119\u015bci rogowych\u201d zrealizowa\u0142 w\u00a01927 r. projektuj\u0105c herb. Orle szpony \u2013 rogowe zako\u0144czenia ptasich palc\u00f3w \u2013 zabarwione zosta\u0142y z\u0142otem (\u017c\u00f3\u0142tym), a\u00a0ca\u0142a reszta nogi \u2013 srebrem (bia\u0142ym). Inaczej natomiast wybarwione zosta\u0142y \u0142apy or\u0142a z\u00a0projektu chor\u0105gwi Rzeczypospolitej, gdzie ca\u0142e palce n\u00f3g or\u0142a prof. Zygmunt Kami\u0144ski pokry\u0142 z\u0142otem (\u017c\u00f3\u0142tym).”<\/em><\/p>\n

Trudno zatem m\u00f3wi\u0107, \u017ce Zygmunt Kami\u0144ski co\u015b przeoczy\u0142, czego\u015b nie rozumia\u0142. Powstaje pytanie – czy wprowadzenie z\u0142otych \u0142ap to przywracanie or\u0142a wed\u0142ug pierwowzoru, czy jego wypaczanie, niezgodne z\u00a0zamierzeniem tak autora, jak i\u00a0stoj\u0105cych za tym wytycznych.\u00a0Z\u0142ocenie \u0142ap ma by\u0107 powrotem do historycznych przedstawie\u0144 or\u0142a, to argument koronny, ale skoro tak, to czemu nie b\u0119d\u0105 z\u0142ote tr\u00f3jli\u015bcie i\u00a0przepaski<\/a>?<\/p>\n

Drug\u0105, planowan\u0105 obecnie, niezmiernie istotn\u0105 zmian\u0105 w\u00a0zakresie barw Rzeczypospolitej ma by\u0107 wprowadzenie innego odcienia barwy czerwonej – karmazynu – na tarczy i\u00a0weksyliach. Zgadzam si\u0119 w\u00a0pe\u0142ni z\u00a0prof. Markiem Adamczewskim, kt\u00f3ry konkluduje:<\/p>\n

„W obecnie prowadzonej dyskusji na temat ewentualnych prac naprawczych, kt\u00f3re musz\u0105 \u201edotkn\u0105\u0107\u201d Or\u0142a Bia\u0142ego, wyolbrzymione zosta\u0142o zagadnienie barw polskiego herbu pa\u0144stwowego. Informacje prasowe s\u0105 tak zredagowane, jakby w\u0142a\u015bnie trwa\u0142o \u201eposzukiwanie\u201d czerwieni w\u0142a\u015bciwej dla znak\u00f3w Polak\u00f3w. Politycy, urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi, a\u00a0tak\u017ce archiwi\u015bci i\u00a0historycy z\u00a0mi\u0119dzywojnia, pracuj\u0105cy nad stworzeniem herbu 2. Rzeczypospolitej przed grudniem 1927 r., badali zagadnienie koloru tarczy herbowej Or\u0142a Bia\u0142ego i\u00a0kolor ten opisowo okre\u015blili w\u00a0rozporz\u0105dzeniu z\u00a013 XII 1927 r. Uwa\u017cam, \u017ce wobec przyj\u0119tych ustale\u0144 z\u00a0grudnia 1927 r. dyskusja mo\u017ce dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie sposobu zapisania koloru okre\u015blonego w\u00f3wczas jako cynober w\u00a0systemach wykorzystywanych obecnie do okre\u015blania kolor\u00f3w. Przyjmuj\u0105c, \u017ce kolorystyka herbu Rzeczypospolitej jednoznacznie definiuje barwy narodowe, czyli okre\u015bla tak\u017ce kolorystyk\u0119 chor\u0105gwi Rzeczypospolitej oraz zabarwienie polskiej flagi pa\u0144stwowej i\u00a0narodowej, a\u00a0tak\u017ce innych oznak wyprowadzonych z\u00a0herbu, w\u00a0tym tablic urz\u0119dowych, mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce w\u00a0zakresie koncepcyjnym praca nad barwami pa\u0144stwa i\u00a0narodu polskiego zosta\u0142a wykonana trzy generacje temu. Za zamkni\u0119ciem dyskusji w\u00a0sprawie koloru tarczy herbowej przemawiaj\u0105 tak\u017ce decyzje z\u00a01947 r. i\u00a01990 r. podj\u0119te przez heraldyk\u00f3w przygotowuj\u0105cych regulaminy konkursowe. Znawcy w 1947 i\u00a01990 r. byli zgodni. Pole tarczy herb\u00f3w przedk\u0142adanych do oceny s\u0105du konkursowego pokryte powinny zosta\u0107 kolorem czerwonym w\u00a0odcieniu cynobru.”<\/em><\/p>\n

Trudno si\u0119 bowiem nie zgodzi\u0107, i\u017c obecna zmiana idzie w\u00a0kierunku sentymentalno-populistycznym, a\u00a0nie heraldycznym. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w\u00a0heraldyce polskiej preferuje si\u0119 czysto\u015b\u0107 heraldycznych zasad wypracowanych w\u00a0wieku XIII-XIV, a\u00a0co za tym idzie tynktury (barwy) powinny by\u0107 czystymi, zatem bezapelacyjnie czerwie\u0144 to cynober. Wynika te\u017c st\u0105d jasno, \u017ce karmazyn do takich czystych barw nie nale\u017cy i\u00a0jest to ju\u017c wsp\u00f3\u0142czesne naginanie zasad heraldycznych. Patrz\u0105c na tylko te dwie zmiany mo\u017cna tak\u017ce wyci\u0105gn\u0105\u0107 w\u00a0pe\u0142ni uprawniony wniosek, i\u017c to, co w\u00a0jednym miejscu zostanie przybli\u017cone zasadom heraldycznym (prze\u015bwit w\u00a0koronie, tr\u00f3jli\u015b\u0107), w\u00a0kolejnych miejscach od tych zasad si\u0119 oddali (barwa n\u00f3g i\u00a0tarczy).<\/p>\n

Co z\u00a0tego wyniknie dobrego lub z\u0142ego zobaczymy, jedno nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nale\u017cy mie\u0107 nadziej\u0119 na pozytywne zako\u0144czenie. Cho\u0107, moim zdaniem, to pozytywne zako\u0144czenie, o\u00a0ile si\u0119 uda, to zaledwie czubek g\u00f3ry lodowej, w\u00a0postaci implementacji przyj\u0119tych wzor\u00f3w przez kolejne dziesi\u0119ciolecie albo d\u0142u\u017cej. Zgadzam si\u0119 jednak w pe\u0142ni z\u00a0konkluzj\u0105 prof. Marka Adamczewskiego:<\/p>\n

„Rz\u0105dz\u0105cy obecnie Polska podj\u0119li heraldyczne wyzwanie i\u00a0chc\u0105 znowelizowa\u0107 lub napisa\u0107 od nowa ustaw\u0119 o\u00a0godle Rzeczypospolitej. Za to \u2013 je\u015bli spraw\u0119 potraktuj\u0105 powa\u017cnie i\u00a0doprowadz\u0105 do satysfakcjonuj\u0105cego zako\u0144czenia \u2013 z\u0142o\u017c\u0119 \u201ew\u0142adzy\u201d podzi\u0119kowania. Je\u015bli za\u015b s\u0142uszna inicjatywna z\u00a0powodu nieudolno\u015bci \u201eczynnik\u00f3w miarodajnych\u201d zostanie po raz kolejny na kilka lub na kilkana\u015bcie lat o\u015bmieszona, to\u2026 dalej b\u0119d\u0119 opowiada\u0142 studentom historii, co nale\u017cy zmieni\u0107 w\u00a0\u201egodle\u201d 2. Rzeczypospolite, aby to by\u0142o poprawne pod wzgl\u0119dem heraldycznym i\u00a0lepiej ni\u017c obecne symbolizowa\u0142o Polsk\u0119.”<\/em><\/p>\n

Ja r\u00f3wnie\u017c trzymam kciuki, z\u00a0nadziej\u0105.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ukaza\u0142 si\u0119 nowy Rocznik \u0141\u00f3dzki 68\/2018 Polskiego Towarzystwa Historycznego w\u00a0\u0141odzi, a\u00a0w\u00a0nim bardzo interesuj\u0105ce opracowanie dr hab. Marka Adamczewskiego, profesora w\u00a0Katedrze Historii, Historiografii\u00a0i\u00a0Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, pt. „Orze\u0142 Bia\u0142y 1927-2017 ver. Orze\u0142 Bia\u0142y 2.0.\u00a0Uwagi na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,3,201,9],"tags":[225,114,389,390,371,372,429,428,319],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2424"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2437,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424\/revisions\/2437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2431"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}