{"id":2288,"date":"2018-07-12T20:23:05","date_gmt":"2018-07-12T18:23:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=2288"},"modified":"2018-07-12T20:29:05","modified_gmt":"2018-07-12T18:29:05","slug":"nowe-herby-wojewodztw","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/strona-glowna\/nowe-herby-wojewodztw\/2288","title":{"rendered":"Nowe herby wojew\u00f3dztw?"},"content":{"rendered":"

Nowe herby wojew\u00f3dztw? Tak proponuje dr. Jerzy Michta (historyk z\u00a0Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w\u00a0Kielcach)\u00a0w\u00a0artykule Rafa\u0142a Borowskiego „Nowy herb wojew\u00f3dztwa pomorskiego”<\/a>. Jest te\u017c o\u00a0godle pa\u0144stwowym i\u00a0jego zmianie. W\u00a0artykule pada stwierdzenie autorytatywne, warte odnotowania na pocz\u0105tku:<\/p>\n

„Heraldyka to nauka, a\u00a0nie sztuka, kt\u00f3r\u0105 widzimy obecnie w\u00a0heraldyce samorz\u0105dowej Polski.”<\/em><\/p>\n

W\u00a0tym akurat wypadku niestety myli si\u0119 p.\u00a0Michta, bo to i\u00a0nauka i\u00a0sztuka zarazem, o\u00a0czym \u0142atwo mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107 ogl\u0105daj\u0105c historyczne i\u00a0wsp\u00f3\u0142czesne przedstawienia herbowe, w\u00a0kt\u00f3rych zbiorze s\u0105 bardzo dobre realizacje, jak te\u017c ewidentne knoty, co normalne gdy za grafik\u0119 zabrali si\u0119 amatorzy dysponuj\u0105cy oprogramowaniem graficznym, tak\u017ce z\u00a0tytu\u0142ami historyk\u00f3w.<\/p>\n

Autor artyku\u0142u poszed\u0142 nawet dalej ni\u017c dr. Michta, stwierdzaj\u0105c, przy okazji opisu ewentualnych zmian w\u00a0aktualnym godle pa\u0144stwowym:<\/p>\n

„[…] proponuj\u0105 m.in. zmian\u0119 odcieni zastosowanych kolor\u00f3w, usuni\u0119cie cieniowania or\u0142a, inne wype\u0142nienie kolorem oraz wyd\u0142u\u017cenie jego n\u00f3g i\u00a0szpon\u00f3w oraz – co wywo\u0142uje najwi\u0119ksze kontrowersje – zmian\u0119 korony or\u0142a z\u00a0otwartej na zamkni\u0119t\u0105, zwie\u0144czon\u0105 krzy\u017cem.<\/em>
\nZa propozycj\u0105 stoj\u0105 przede wszystkim wzgl\u0119dy historyczne, a\u00a0nie estetyczne czy ideologiczne.”<\/em><\/p>\n

I\u00a0tu ciekawostka, o\u00a0ile wzgl\u0119dy historyczne (heraldyczne) mog\u0105 sta\u0107 za usuni\u0119ciem w\u00a0obecnym godle cieniowania, czy innego wype\u0142niania barw\u0105 (niezale\u017cnie co kto przez to rozumie), to kwestia kszta\u0142tu korony jest jak najbardziej ideologiczna i historycznie ma\u0142o zasadna moim zdaniem. Pomys\u0142 za\u015b z\u00a0wyd\u0142u\u017ceniem n\u00f3g wydaje si\u0119 co najmniej nie przemy\u015blany w\u00a0kontek\u015bcie or\u0142a Kami\u0144skiego, chyba, \u017ce z\u00a0or\u0142a zamierzamy zrobi\u0107 bociana. Warto tu wspomnie\u0107 o\u00a0dwu zasadach heraldyki polskiej: 1\/ winno si\u0119 nawi\u0105zywa\u0107 do jak najstarszego przedstawienia herbu, 2\/ god\u0142o powinno wype\u0142nia\u0107 tarcz\u0119. Wr\u00f3c\u0119 do tych zasad w\u00a0dalszej cz\u0119\u015bci. Wspomniano tak\u017ce o\u00a0estetyce, \u017ce jest be, jak ideologia. Ali\u015bci ikonografia Or\u0142a Bia\u0142ego pokazuje nam wr\u0119cz odwrotne cechy, mamy w\u00a0niej i\u00a0ideologi\u0119 i\u00a0estetyk\u0119 wykonania. A\u00a0jak si\u0119 ma do tego wszystkiego projekt p.\u00a0Michty przywo\u0142any w artykule?<\/p>\n

Kto szuka ten znajdzie. Uda\u0142o mi si\u0119 zapozna\u0107 z\u00a0pe\u0142nym projektem nowych herb\u00f3w wojew\u00f3dzkich\u00a0na stronie konwent.opolskie.pl<\/a>\u00a0i\u00a0jedno mog\u0119 stwierdzi\u0107 – akurat w\u00a0tym wypadku rzeczywi\u015bcie sztuka i\u00a0estetyka le\u017c\u0105 ewidentnie. Rysowanie herb\u00f3w jest sztuk\u0105, niestety nie wszystkim dan\u0105 i\u00a0nie pomo\u017ce odwo\u0142ywanie si\u0119 do nauki. Nie ma zmi\u0142uj. Zreszt\u0105 co do tej\u017ce nauki przetransponowanej w\u00a0obraz herbu mia\u0142 bym du\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci, mimo niew\u0105tpliwego autorytetu ich autora. Bo Autor zestawu propozycji nowych herb\u00f3w poszed\u0142 dalej ni\u017c same herby wojew\u00f3dzkie i\u00a0zacz\u0105\u0142 od zmiany rysunku god\u0142a pa\u0144stwowego. W\u00a0tym wypadku, opr\u00f3cz bardzo z\u0142ego rysunku, cechuje ten projekt tak\u017ce niepoprawno\u015b\u0107 heraldyczna, w\u00a0postaci nieuzasadnionego powi\u0119kszenia pola tarczy (zmiana jej proporcji) w\u00a0stosunku do god\u0142a heraldycznego, a\u00a0co za tym idzie o\u00a0\u017cadnym wype\u0142nianiu god\u0142em heraldycznym tarczy herbowej mowy nie ma. No i\u00a0co z\u00a0tym wyd\u0142u\u017caniem n\u00f3g, tu nie trzeba?<\/p>\n

\"god\u0142o<\/a><\/p>\n

Gorzej, proporcje tarczy zupe\u0142nie nie odpowiadaj\u0105 ani god\u0142u heraldycznemu wewn\u0105trz, ani rzeczywistym proporcjom oficjalnego god\u0142a pa\u0144stwowego<\/a>, co wida\u0107 go\u0142ym okiem na por\u00f3wnaniu z\u00a0projektem herbu z\u00a0Orlego Domu.<\/p>\n

\"por\u00f3wnanie<\/a><\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie to nie bardzo wiem jak traktowa\u0107 ca\u0142y ten projekt. Najpro\u015bciej by\u0142o by przyj\u0105\u0107, \u017ce to do\u015b\u0107 nieporadny szkic pewnej ideii, bowiem z\u0142y rysunek cechuje wszystkie prezentowane w\u00a0nim herby wojew\u00f3dzkie. Z\u00a0drugiej strony spos\u00f3b tej prezentacji – osobne dyplomy z\u00a0ka\u017cdym herbem – wskazuj\u0105 na sko\u0144czono\u015b\u0107 dzie\u0142a. Hmmm…<\/p>\n

\"dyplom<\/a><\/p>\n

Ciekawostk\u0105 na powy\u017cszym dyplomie jest przywo\u0142anie organu nie istniej\u0105cego, czyli Kapitu\u0142y heraldycznej przy Prezydencie RP. Mamy zatem jakie\u015b cia\u0142o nadaj\u0105ce znaki terytorialne, kt\u00f3re dopiero mia\u0142o by powsta\u0107, a\u00a0jednocze\u015bnie rzeczywisto\u015b\u0107 prawna wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej, co mo\u017cna przeczyta\u0107 w\u00a0przywo\u0142anym na pocz\u0105tku artykule Rafa\u0142a Borowskiego:<\/p>\n

„Zgodnie z\u00a0prawem, zmiany w\u00a0kwestii herb\u00f3w le\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie w\u00a0kompetencji sejmik\u00f3w wojew\u00f3dzkich.”<\/em><\/p>\n

Je\u015bli dobrze rozumiem intencje Autora pomys\u0142u, powo\u0142ania Kapitu\u0142y heraldycznej, centralizowa\u0142a by ona z\u00a0jednej strony nadawanie herb\u00f3w z\u00a0urz\u0119du, bez ogl\u0105dania si\u0119 na samorz\u0105dy, z\u00a0drugiej strony, taki uk\u0142ad sugeruje centralne projektowanie, a\u00a0co za tym idzie zaw\u0119\u017cenie kr\u0119gu paraj\u0105cych si\u0119 tym heraldyk\u00f3w, za to projektant\u00f3w nadal nie dopuszczono by do projektowania\/decydowania (w\u00a0Komisji Heraldycznej ich nie ma), w\u00a0imi\u0119 wy\u0142\u0105cznie nauki, bez estetyki (polecam artyku\u0142 „Specjali\u015bci i\u00a0amatorzy”<\/a>).\u00a0Kiepsko to wygl\u0105da.<\/p>\n

Mam tak\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci co do kierunku tej ujednolicaj\u0105cej ideii, z\u00a0racji powielania przez jej autora jednego wzorca or\u0142a, tego z\u00a0jego propozycji wygl\u0105du herbu RP, w\u00a0kilku herbach, w\u00a0kilku za\u015b innych or\u0142y przybra\u0142y do\u015b\u0107 dziwne kszta\u0142ty. Chyba jednak najbardziej karykaturalny wydaje si\u0119 rysunek lwa, vide herb wojew\u00f3dztw \u0142\u00f3dzkiego i kujawsko-pomorskiego.\u00a0Poni\u017cej prezentuj\u0119 komplet projekt\u00f3w nowych herb\u00f3w wojew\u00f3dzkich dr. J. Michty uszeregowanych wed\u0142ug wyst\u0119powania or\u0142\u00f3w: 1\/ jednego wzoru, 2\/ zmodyfikowanego wzoru, 3\/ reszta herb\u00f3w. Ale zanim poka\u017c\u0119 ten nowy projekt warto przywo\u0142a\u0107 przedwojenny projekt Wac\u0142awa Granicznego.<\/p>\n

\"projekty<\/a><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do projektu ujednoliconych herb\u00f3w wojew\u00f3dzkich dr. Jerzego Michty.<\/p>\n

1\/ Or\u0142y z\u00a0jednej sztancy – od lewej wielkopolski, ma\u0142opolski, \u015bl\u0105ski i\u00a0opolski.<\/p>\n

\"projekty<\/a>
\nWersja tego samego or\u0142a na tarczy dzielonej w\u00a0s\u0142up. Herby wojew\u00f3dztw: \u0142\u00f3dzkiego i kujawsko-pomorskiego.<\/p>\n

\"projekty<\/a><\/p>\n

2\/ Zmodyfikowany orze\u0142 (taki sam) wyst\u0119puje na herbach wojew\u00f3dztw: dolno\u015bl\u0105skiego i\u00a0lubuskiego.<\/p>\n

\"projekty<\/a><\/p>\n

3\/ Inne herby wojew\u00f3dzkie. Od lewej – lubelskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie, \u015bwi\u0119tokrzyskie, zachodniopomorskie i\u00a0warmi\u0144sko-mazurskie.<\/p>\n

\"projekty<\/a><\/p>\n

Patrz\u0105c na powy\u017cszy projekt zastanawiam si\u0119 ile w nim nauki, bo sztuki faktycznie w\u00a0nim nie ma. Nie ma tak\u017ce przywo\u0142anych przeze mnie wcze\u015bniej zasad budowania herbu, szczeg\u00f3lnie tej dotycz\u0105cej wype\u0142niania przez god\u0142o pola tarczy. Trudno si\u0119 w\u0142a\u015bciwie temu dziwi\u0107 przy dziwaczno\u015bci proporcji samej tarczy. Nie do przyj\u0119cia dla mnie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zunifikowane or\u0142y czy gryfy, jak piecz\u0105tki powielone na r\u00f3\u017cnych herbach i, de facto, zindywidualizowane li tylko barw\u0105 lub odwr\u00f3ceniem, czy dodaniem korony. Nijak si\u0119 to unifikowanie ma do historycznych przedstawie\u0144 or\u0142\u00f3w np. \u015bl\u0105skich czy gryf\u00f3w pomorskich. To nie jest, moim zdaniem, dobry kierunek. Ka\u017cde god\u0142o heraldyczne powinno mie\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 form\u0119 i charakter, tak jak mamy to w\u00a0obecnych herbach wojew\u00f3dzkich, oboj\u0119tne czy taki zestaw projektuje jedna osoba, czy zesp\u00f3\u0142. M\u00f3g\u0142bym w\u00a0tym momencie odwr\u00f3ci\u0107 has\u0142o rzucone w\u00a0pewnej dyskusji:<\/p>\n

\u201ew\u00a0sprawie poprawek herbu zostawcie to heraldykom;\u201d<\/em><\/a><\/p>\n

i\u00a0napisa\u0107 –\u00a0w\u00a0sprawie rysowania herbu zostawcie to projektantom.\u00a0Bo bez w\u0105tpienia jedno wynika z ogl\u0105du powy\u017cszego projektu – bez projektant\u00f3w si\u0119 nie da, narysowanie dobrze herbu to jednak sztuka<\/b>.<\/p>\n

W\u00a0sumie rysunek, estetyka projektu (jej brak) zdominowa\u0142a sam\u0105 ide\u0119, zatem na koniec kr\u00f3tko o\u00a0niej samej. Wprowadzenie jednolitego szablonu dla herb\u00f3w wojew\u00f3dzkich nie jest samo w\u00a0sobie z\u0142ym pomys\u0142em, pod warunkiem wprowadzenia rzeczywi\u015bcie jednego szablonu podzia\u0142u tarczy. Czesi normuj\u0105c herby ziemskie na poziomie naszych wojew\u00f3dztw przyj\u0119li podzia\u0142 tarczy na 4 pola i\u00a0konsekwentnie wpisali w\u00a0taki szablon wszystkie herby. Id\u0105c tym tokiem nale\u017ca\u0142o by przyj\u0105\u0107 albo podzia\u0142 dwupolowy, albo tr\u00f3jpolowy dla wszystkich herb\u00f3w wojew\u00f3dzkich. Je\u017celi ju\u017c mia\u0142bym opowiada\u0107 si\u0119 za jedn\u0105 z\u00a0wersji szablonu, to przyj\u0105\u0142 bym dwupolowy podzia\u0142 z\u00a0jednym god\u0142em heraldycznym w\u00a0dolnym polu.<\/p>\n

PS. Dla ciekawych historii herb\u00f3w ziemskich i\u00a0pr\u00f3b ich ujednolicania polecam artyku\u0142 na stronie\u00a0www.lobierun.edu.pl<\/a><\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nowe herby wojew\u00f3dztw? Tak proponuje dr. Jerzy Michta (historyk z\u00a0Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w\u00a0Kielcach)\u00a0w\u00a0artykule Rafa\u0142a Borowskiego „Nowy herb wojew\u00f3dztwa pomorskiego”. Jest te\u017c o\u00a0godle pa\u0144stwowym i\u00a0jego zmianie. W\u00a0artykule pada stwierdzenie autorytatywne, warte odnotowania na pocz\u0105tku: „Heraldyka to […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9,235],"tags":[414,417,390,413,392,14,416,207,415,412],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2288"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2288"}],"version-history":[{"count":22,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2322,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2288\/revisions\/2322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2291"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}