{"id":2129,"date":"2017-06-25T18:10:28","date_gmt":"2017-06-25T16:10:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=2129"},"modified":"2017-06-25T18:20:32","modified_gmt":"2017-06-25T16:20:32","slug":"orzel-bialy-ale-jaki-i-czyj","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/historia\/orzel-bialy-ale-jaki-i-czyj\/2129","title":{"rendered":"Orze\u0142 Bia\u0142y, ale jaki i czyj?"},"content":{"rendered":"

Mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 wys\u0142ucha\u0107 referat\u00f3w wyg\u0142oszonych na I\u00a0Kongresie Heraldycznym, odbywaj\u0105cym si\u0119 na Zamku Kr\u00f3lewskim w\u00a0Warszawie w\u00a0dniach 22-24.o6.2017 r. Ze wzgl\u0119d\u00f3w oczywistych najbardziej zainteresowa\u0142 mnie referat dr hab. Marka Adamczewskiego, prof. Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, „Orze\u0142 Bia\u0142y, ale jaki? Poszukiwania formy or\u0142a pa\u0144stwowego w\u00a0latach 1915\/1916-1955”<\/em>.<\/p>\n

Pozwol\u0119 tu sobie zacytowa\u0107 za pthr.net<\/a>\u00a0 abstrakt tego referatu z\u00a0do\u015b\u0107 interesuj\u0105c\u0105 konkluzj\u0105, wyt\u0142uszczenie moje.<\/p>\n

„Jednym z kluczowych zagadnie\u0144 najnowszej historii Or\u0142a Bia\u0142ego jest dyskusja na temat jego formy, kt\u00f3ra ze szczeg\u00f3lnie du\u017cym nat\u0119\u017ceniem prowadzona by\u0142a w\u00a0latach 2.\u00a0Nieodleg\u0142o\u015bci. Zaanga\u017cowani w\u00a0ni\u0105 byli wybitni naukowcy i\u00a0uznani arty\u015bci. Powstawa\u0142y projekty god\u0142a, kt\u00f3re w\u00a0swej stylistyce odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do w\u00f3wczas atrakcyjnych kierunk\u00f3w artystycznych. Decyzje, jakie w sprawie Or\u0142a Bia\u0142ego w\u00f3wczas zosta\u0142y podj\u0119te (nie zawsze szcz\u0119\u015bliwe), a\u00a0szczeg\u00f3lnie decyzja Prezydenta RP z 13 grudnia 1927 r., w\u00a0spos\u00f3b znamienny wp\u0142yn\u0119\u0142y na obraz wsp\u00f3\u0142czesnej nam heraldyki pa\u0144stwowej i\u00a0wyznaczy\u0142y obszary dzisiejszych spor\u00f3w na temat polskiej symboliki pa\u0144stwowej.<\/em><\/p>\n

Okres od 1915\/1916 do 1955 r., a\u00a0szczeg\u00f3lnie do 1947 r. (ostatni konkurs na Or\u0142a Bia\u0142ego), uzna\u0107 nale\u017cy za czas \u017cywej dyskusji nad form\u0105 znaku pa\u0144stwa i\u00a0narodu polskiego. O\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji dla god\u0142a 2.\u00a0RP i\u00a0o\u00a0jego \u201ewyraz plastyczny\u201d spierali si\u0119 naukowcy i\u00a0na sw\u00f3j spos\u00f3b – poprzez projekty r\u00f3\u017cnych or\u0142\u00f3w – wybitni polscy arty\u015bci. Orze\u0142 Bia\u0142y, pomimo spetryfikowania go w\u00a0formie za\u0142\u0105cznik\u00f3w do akt\u00f3w prawnych (ustawa z\u00a01919 r., rozporz\u0105dzenie z\u00a01927 r.), by\u0142 dla artyst\u00f3w 2.\u00a0RP wdzi\u0119cznym motywem tw\u00f3rczym. Arty\u015bci s\u0142usznie my\u015bleli, \u017ce god\u0142o pa\u0144stwowe mo\u017ce ewoluowa\u0107, dostosowywa\u0107 si\u0119 do estetyki czasu, w\u00a0kt\u00f3rym przysz\u0142o mu symbolizowa\u0107 Polsk\u0119. Powstawa\u0142y projekty Or\u0142a Bia\u0142ego budz\u0105ce dzi\u015b zdziwienie, ale \u015bwiadcz\u0105ce o\u00a0rzeczywistym zainteresowaniu problemem naczelnego znaku Polski i\u00a0o\u00a0\u017cywio\u0142owych, artystycznych pr\u00f3bach rozwi\u0105zywania go.<\/em>
\n<\/em><\/p>\n

Bogactwo projekt\u00f3w ze wskazanego okresu, \u017cywa dyskusja nad form\u0105 or\u0142a prowadzona w\u00a0\u015brodowiskach artyst\u00f3w polskich 2.\u00a0RP kontrastuje ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 heraldyk\u0105 pa\u0144stwow\u0105. Mamy z\u0142\u0105 ustaw\u0119 o\u00a0godle, z\u0142y zapis konstytucyjny w\u00a0tej samej sprawie i\u00a0Or\u0142a Bia\u0142ego o\u00a0formie krytykowanej ju\u017c od chwili jego powstania. W\u00a01995 r. Przemys\u0142aw Mrozowski wyrazi\u0142 nadziej\u0119, \u017ce jubileusz 700-lecia narodzin Or\u0142a Bia\u0142ego jako herbu Polski (1295) wzbudzi zainteresowanie naczelnym znakiem pa\u0144stwa i\u00a0narodu, a\u00a0w\u00a0konsekwencji zaowocuje projektami nowego Or\u0142a Bia\u0142ego. W\u00f3wczas wyg\u0142oszone \u017cyczenie powt\u00f3rzy\u0107 mo\u017cna przy okazji 90. rocznicy powstania or\u0142a Kami\u0144skiego (1927), 98. rocznicy pierwszej ustawy o\u00a0Orle Bia\u0142ym (1919) i\u00a0100. rocznicy odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci (1918).<\/em><\/p>\n

Obok wzor\u00f3w Or\u0142\u00f3w Bia\u0142ych dla historyka kapitalne znaczenie maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a pisane wytworzone przy okazji oficjalnie prowadzonych prac nad herbem pa\u0144stwowym. Analiza tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych spisanych w\u00a0latach \u017cywej dyskusji nad form\u0105 Or\u0142a Bia\u0142ego (1918-1950) prowadzi do smutnej refleksji. Osoby fachowo zainteresowane symbolik\u0105 pa\u0144stwow\u0105 od blisko 100 lat dyskutuj\u0105 w\u0142a\u015bciwie o\u00a0tych samych problemach merytorycznych, tworz\u0105 podobne gremia uchwalaj\u0105ce strzeliste deklaracje w sprawie herbu pa\u0144stwowego, rozmy\u015blaj\u0105 o konkursach z udzia\u0142em najwybitniejszych artyst\u00f3w, formu\u0142uj\u0105 regulaminy konkurs\u00f3w i\u00a0wyznaczaj\u0105 sk\u0142ady \u201es\u0105d\u00f3w konkursowych\u201d. Na ko\u0144cu tak szeroko podejmowanych dzia\u0142a\u0144 pojawia si\u0119 zawsze jednak polityk, kt\u00f3ry wed\u0142ug tylko sobie znanych motyw\u00f3w podejmuje decyzj\u0119 i\u00a0jest ona zazwyczaj inna ni\u017c konkluzja wypracowana w czasie narad specjalist\u00f3w.”<\/strong><\/em><\/p>\n

Historia lubi si\u0119 powtarza\u0107…<\/p>\n

A na koniec ciekawostka, kt\u00f3ra zaskakuje.<\/p>\n

Przy okazji pad\u0142o, w tym\u017ce referacie,\u00a0 do\u015b\u0107 interesuj\u0105ce domniemanie autora, i\u017c, by\u0107 mo\u017ce, to nie Zygmunt Kami\u0144ski jest autorem herbu Rzeczypospolitej (z\u00a0roku 1927) a\u00a0jego \u017cona Zofia Trzci\u0144ska-Kami\u0144ska<\/a>. I\u00a0by\u0107 mo\u017ce co\u015b jest na rzeczy. Zestawi\u0142em sobie dwie wersje herbu Rzeczypospolitej z\u00a0roku 1927 i odnosz\u0119 wra\u017cenie jakby wysz\u0142y nie spod jednej r\u0119ki. Troch\u0119 to wygl\u0105da na wsp\u00f3lny koncept zrealizowany oddzielnie przez jego wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w.<\/p>\n

\"2<\/a>
\nOsobi\u015bcie stawia\u0142 bym na to, \u017ce to tego or\u0142a po prawej projektowa\u0142 Zygmunt Kami\u0144ski (projekt odrzucony) a\u00a0jego \u017cona prezentowan\u0105 po lewej wersj\u0119, czyli nasze obecne god\u0142o pa\u0144stwowe. Opieram si\u0119 tu wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnym, subiektywnym naturalnie, odczuciu. Wersja lewa, bardziej rze\u017abiarska, pasuje mi do Zofii Trzci\u0144skiej-Kami\u0144skiej, jako rze\u017abiarki. Wersja prawa za\u015b bardziej pasuje mi do Zygmunta Kami\u0144skiego,\u00a0 malarza i\u00a0grafika. Ale na razie pewno\u015bci w\u00a0tym wzgl\u0119dzie nie ma.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 wys\u0142ucha\u0107 referat\u00f3w wyg\u0142oszonych na I\u00a0Kongresie Heraldycznym, odbywaj\u0105cym si\u0119 na Zamku Kr\u00f3lewskim w\u00a0Warszawie w\u00a0dniach 22-24.o6.2017 r. Ze wzgl\u0119d\u00f3w oczywistych najbardziej zainteresowa\u0142 mnie referat dr hab. Marka Adamczewskiego, prof. Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, „Orze\u0142 Bia\u0142y, ale jaki? […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2130,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9],"tags":[374,390,373,372,14,388,391,319],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2129"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2138,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions\/2138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2130"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}