{"id":204,"date":"2011-08-18T19:37:44","date_gmt":"2011-08-18T19:37:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=204"},"modified":"2011-08-26T19:39:33","modified_gmt":"2011-08-26T19:39:33","slug":"korona","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/orli-dom\/korona\/204","title":{"rendered":"Korona"},"content":{"rendered":"

Korona, czyli co w\u0142a\u015bciwie ma na g\u0142owie nasz Orze\u0142 Bia\u0142y. Pisz\u0105c pi\u0119\u0107 lat temu tekst o koronie<\/a>, zastanawia\u0142em si\u0119 nad form\u0105 tej\u017ce przywr\u00f3conej korony. Tamto zastanawianie mia\u0142o jednak zupe\u0142nie inny cel ni\u017c obecne – wtedy odtwarza\u0142em or\u0142a bez tarczy w wersji rysunkowej na zlecenie Urz\u0119du Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych i istot\u0105 by\u0142o odtworzenie rysunku upraszczaj\u0105c go nieco, ale jednak wiernie w stosunku do ustawowego orygina\u0142u. Teraz, przy w\u0142asnym projekcie celem jest nie tylko uproszczenie ale i wierno\u015b\u0107, na ile si\u0119 da, historii i heraldyce.<\/p>\n

Wtedy, w 2006 r. por\u00f3wna\u0142em koron\u0119 z wersji ustawowej z wersj\u0105 rysunkow\u0105 god\u0142a Or\u0142a Bia\u0142ego, u\u017cywan\u0105 ch\u0119tnie przez Ministerstwa na drukach, a nie uj\u0119t\u0105 w ustawie<\/a>, oraz z wersj\u0105 z naszych banknot\u00f3w. O ile wersje rysunkowe korony prezentowa\u0142y jakie\u015b nawi\u0105zanie do kszta\u0142tu fleur de lis<\/a> (lilii)\u00a0 o tyle wersja barwna z ustawy tego kszta\u0142tu nie ma, w zamian prezentuj\u0105c\u00a0 dziwne ozd\u00f3bki. Zatem por\u00f3wnajmy raz jeszcze owe korony, tym razem do\u0142\u0105czaj\u0105c t\u0119 wcze\u015bniejsz\u0105 z roku 1927 r. projektu prof. Zygmunta Kami\u0144skiego,\u00a0 i zastan\u00f3wmy si\u0119 jak\u0105 to w\u0142a\u015bciwie koron\u0119 mieli na my\u015bli projektanci a jaka by\u0107 powinna.<\/p>\n

\u0141atwiej zacz\u0105\u0107 od regali\u00f3w.<\/span><\/strong><\/p>\n

W tradycji polskiej funkcjonuje tzw. korona Chrobrego, kt\u00f3r\u0105 jakoby Chrobry by\u0142 koronowany, i tak te\u017c g\u0142osi\u0142, usilnie podtrzymywany mimo zniszczenia jej wraz z innymi regaliami polskimi, mit za\u0142o\u017cycielski pa\u0144stwa. De facto badacze \u0142\u0105cz\u0105 powstanie tej korony z koronacj\u0105 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka. I od tego w\u0142a\u015bnie momentu korona staje si\u0119 polsk\u0105 koron\u0105 koronacyjn\u0105 dla kolejnych w\u0142adc\u00f3w, z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami, a\u017c do utraty niepodleg\u0142o\u015bci. Korona co prawda nie dotrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w, zniszczona przez Prusak\u00f3w wraz z innymi polskimi koronami<\/a>, ale dysponujemy rysunkiem dokumentacyjnym segmentu owej korony Chrobrego, wykonanym przez Jana Krzysztofa Wernera w roku 1764 (Jerzy Lilejko, Regalia Polskie, KAW 1987, str. 66).<\/p>\n

\"segment

segment tzw korony Chrobrego, fragment rysunku J.K. Wernera<\/p><\/div>\n

Dysponujemy tak\u017ce wersj\u0105 tej\u00a0 korony odtworzon\u0105, na bazie tych\u017ce rysunk\u00f3w dokumentacyjnych J.K. Wernera. przez zesp\u00f3\u0142 jubiler\u00f3w pod kierunkiem i z inicjatywy s\u0105deckiego antykwariusza Adama Orzechowskiego<\/a><\/p>\n

\"odtworzona

odtworzona wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tzw korona Chrobrego<\/p><\/div>\n

Jak \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107 czysta forma korony, bez kamieni szlachetnych, ma kszta\u0142t lilii heraldycznych.<\/p>\n

Mit za\u0142o\u017cycielski pa\u0144stwa, pod postaci\u0105 „korony Chrobrego” i jej symboliki,\u00a0 bardzo mocno podtrzymywali wszyscy w\u0142adcy Polski, zatem przyj\u0105\u0107 nale\u017cy i\u017c do kszta\u0142tu tej\u017ce w\u0142a\u015bnie korony nale\u017cy nawi\u0105za\u0107 koronuj\u0105c Or\u0142a Bia\u0142ego w herbie. Uzasadnieniem jest w\u0142a\u015bnie \u00f3w mit za\u0142o\u017cycielski pozwalaj\u0105cy pokaza\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Takie mity symboliczne koron s\u0105 bardzo wa\u017cne dla podtrzymania \u015bwiadomo\u015bci narodowej i\u00a0 nie s\u0105 niczym nowym o czym \u015bwiadcz\u0105 korona w\u0119gierska \u015bw.\u00a0 Stefana<\/a> czy czeska korona \u015bw. Wac\u0142awa<\/a>, \u017ceby nie szuka\u0107 daleko, obie znacznie p\u00f3\u017aniejsze ni\u017c m\u00f3wi tradycja.<\/p>\n

W cytowanym wy\u017cej dziele J. Lileyki s\u0105 pomieszczono fotografie dwu innych koron, obu\u00a0 z wykrojem lilii – na stronie 86 widzimy, w\u015br\u00f3d insygni\u00f3w, koron\u0119 grobow\u0105 Kazimierza Wielkiego – kopie orygina\u0142\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w grobowcu kr\u00f3la. To kolejne odniesienie do kszta\u0142tu korony jaki warta\u0142o by rozwa\u017cy\u0107 – mamy tu czyst\u0105 form\u0119 5 segment\u00f3w w formie lilii heraldycznych, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 zdobie\u0144 kamieniami szlachetnymi.<\/p>\n

\"regalia

regalia grobowe, w tym korona, Kazimierza Wielkiego, kopie<\/p><\/div>\n

I na koniec tzw. korona sandomierska, wymieniana przez J. Lileyko, uznawana przez badaczy za he\u0142mow\u0105, tako\u017c z wykrojem lilii heraldycznych, o tyle ciekawa \u017ce z\u0142o\u017cona z 4 segment\u00f3w zatem bliska odwzorowaniu ilo\u015bci segment\u00f3w w koronie Or\u0142a Bia\u0142ego III RP.<\/p>\n

\"korona

korona sandomierska, he\u0142mowa<\/p><\/div>\n

W tym kontek\u015bcie warto te\u017c por\u00f3wnawczo przywo\u0142a\u0107 gotyck\u0105 koron\u0119 \u015bw. Wac\u0142awa, tak\u017ce z segmentami w formie lilii heraldycznych, czeska bowiem relikwia pochodzi z podobnego okresu co nasza „korona Chrobrego” a r\u00f3\u017cni obie korony ilo\u015b\u0107 segment\u00f3w – korona Chrobrego mia\u0142a ich osiem, korona \u015bw. Wac\u0142awa ma ich tylko cztery, podobnie jak korona he\u0142mowa sandomierska.<\/p>\n

\"replika

replika korony \u015bw. Waclawa<\/p><\/div>\n

Jest jeszcze jedno przedstawienie korony Chrobrego – herbowe, kt\u00f3re nale\u017cy wzi\u0105c pod uwag\u0119. Ot\u00f3\u017c koron\u0105 Chrobrego ukoronowany jest herb Sto\u0142ecznego Kr\u00f3lewskiego Miasta Krakowa,<\/p>\n

\"korona

korona na herbie Krakowa<\/p><\/div>\n

wprowadzony w roku 1990 a przywracaj\u0105cy pierwotny kszta\u0142t korony z wieku XV, co mo\u017cna zobaczy\u0107 detalicznie w pracy B. Kasprzyka\u00a0 „Herbowe piecz\u0119cie miasta Krakowa”<\/a>, wydanej z okazji 750 lecia lokacji miasta. Warto te\u017c wspomnie\u0107 \u017ce na fali poprawiania herb\u00f3w po roku 90. r\u00f3wnie\u017c Pozna\u0144 koronowa\u0142 sw\u00f3j herb<\/a>, tak\u0105\u017c koron\u0105 Chrobrego (?!),<\/p>\n

\"korona

korona na herbie Poznania<\/p><\/div>\n

autorem projektu herbu jest Jerzy B\u0105k.<\/p>\n

Te wcze\u015bniej pokazane trzy korony polskie – Chrobrego, grobowa Kazimierza Wielkiego i sandomierska, jak i czeska \u015bw. Wac\u0142awa, pokazuj\u0105 i\u017c tak w obecnym godle Or\u0142a bia\u0142ego, jak i wcze\u015bniejszym godle II RP\u00a0 mamy zafa\u0142szowany kszta\u0142t korony i do\u015b\u0107 dowolne jej potraktowanie czysto artystyczne, ale ahistoryczne. Nie znalaz\u0142em bowiem odwzorowania takiej polskiej korony, kt\u00f3re odpowiada\u0142oby w pe\u0142ni kszta\u0142tom obu koron w god\u0142ach,\u00a0 Z. Kami\u0144skiego i A.Heidricha.<\/p>\n

Co jest na g\u0142owie Or\u0142a<\/span><\/strong><\/p>\n

Przejd\u017amy zatem do tego co obecnie, ale i tu trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 nieco w czasie i przywo\u0142a\u0107 pierwowz\u00f3r z roku 1927.<\/p>\n

\"korona

korona w godle projektu prof. Z. Kami\u0144skiego, 1927 r.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Jak wida\u0107 na powy\u017cszym skanie dwa boczne segmenty nawi\u0105zuj\u0105 do lilii heraldycznej. Segment \u015brodkowy niby na kszta\u0142cie lilii oparty ma jednak dziwne zupe\u0142nie modyfikacje – po pierwsze j\u0119zyczek wychodz\u0105cy z obr\u0119czy pionowo, a daj\u0105cy wra\u017cenie jak gdyby reszta lilii by\u0142a doczepiona od jego ty\u0142u.Po drugie g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 lilii, pionowy p\u0142atek, straci\u0142 swoj\u0105 prost\u0105 form\u0119 na rzecz kszta\u0142tu przypominaj\u0105cego… g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 lilii, pomniejszon\u0105 i doklejon\u0105 do dwu wi\u0119kszych p\u0142atk\u00f3w bocznych. Mamy zatem lili\u0119 p\u0105czkuj\u0105c\u0105, z\u0142o\u017con\u0105 z dwu lilii – du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dolnych dwu p\u0142atk\u00f3w i ma\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rna zast\u0119puj\u0105ca p\u0142atek pionowy. Po trzecie brak prze\u015bwitu mi\u0119dzy segmentami zwi\u0119\u0144czonymi liliami, w tym miejscu zamiast prze\u015bwitu Z. Kami\u0144ski umie\u015bci\u0142 wypuk\u0142e \u0142ezki (?!). Domy\u015blnie mamy wi\u0119c nawi\u0105zanie do korony o segmentach zako\u0144czonych fleur de lis, ale spos\u00f3b zmodyfikowania zafa\u0142szowuje obraz korony, a co za tym idzie powoduje problem z jej odwzorowaniem, o czym dalej.<\/p>\n

A. Heidrich przywracaj\u0105c koron\u0119 or\u0142u w latach 90. pope\u0142ni\u0142 kilka b\u0142\u0119d\u00f3w kt\u00f3re ten zagmatwany obraz korony pog\u0142\u0119bi\u0142y. Autor projektu zamiast u\u017cy\u0107 koloru czarnego w rysunku, stosowanego w heraldyce, u\u017cy\u0142 sepii.<\/p>\n

\"korona

korona or\u0142a z roku 1990, proj. A. Heidrich<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

W efekcie mamy obraz korony rozmyty i nieostry, co skutkuje w odtworzeniach god\u0142a kolejnymi modyfikacjami. Szkoda \u017ce poprawiaj\u0105c\u00a0 kilka innych element\u00f3w herbu Or\u0142a Bia\u0142ego projektant nie pokusi\u0142 si\u0119 o wierniejszy historycznie kszta\u0142t korony, a cho\u0107by tylko zlikwidowanie owych wypuk\u0142ych \u0142ezek mi\u0119dzy segmentami i wprowadzenie w to miejsce prze\u015bwitu z widoczn\u0105 barw\u0105 tarczy.<\/p>\n

Szymon Kobyli\u0144ski, sam autor wersji z roku 80. z pi\u0119cioramiennymi gwiazdami na ramionach, omawiaj\u0105c w swojej ksi\u0105\u017cce „Losy or\u0142a” kszta\u0142t przywracanego przez A. Heidricha or\u0142a pisze tak\u017ce o koronie:<\/p>\n

„Dlatego obok prawide\u0142 og\u00f3lnej kompozycji or\u0142a – podaj\u0119 tu osobno wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne samej korony. Wiemy ju\u017c \u017ce powinna ona stanowi\u0107 jedn\u0105 dziesi\u0105t\u0105 \u015brednicy, w kt\u00f3r\u0105 wpisany jest Orze\u0142, jedn\u0105 dziesi\u0105t\u0105 od g\u00f3rnego szpica „kwiatonu” w koronie do dolnego ostrza pi\u00f3r w zdobnym ogonie symbolicznego ptaka. \u017be za\u015b wysoko\u015b\u0107 korony r\u00f3wna si\u0119 akurat jej podstawie, wystarczy wyrysowa\u0107 kwadrat, aby w nim zawrze\u0107 ozdoby i g\u0142\u00f3wny relief obiektu. Jedynie boczne „lilijki” wystaj\u0105 poza ten kwadrat, na odleg\u0142o\u015b\u0107 \u0107wiartki kwadratu, w prawo i w lewo do g\u00f3ry.”<\/p>\n

\"rysunek

rysunek korony z ksi\u0105\u017cki Sz. Kobyli\u0144skiego "Losy or\u0142a"<\/p><\/div>\n

I tu si\u0119 pojawia kolejne przek\u0142amanie w rysunku korony – \u015brodkowy segment „kwiatonu”, \u00f3w j\u0119zyczek jest teraz wkl\u0119s\u0142y za\u015b li\u015bcie wypuk\u0142e, pojawia si\u0119 tak\u017ce element nie posiadaj\u0105cy odpowiednika w projekcie Kami\u0144skiego – kulka w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci j\u0119zyczka. Dziwny to element bo trudno si\u0119 go dopatrze\u0107 na wersji A. Heidricha. Pisze Sz. Kobyli\u0144ski \u017ce dla proporcji korony „wystarczy wyrysowa\u0107 kwadrat” bo wysoko\u015b\u0107 r\u00f3wna jest podstawie korony. O ile u Z. Kami\u0144skiego mamy prawie, prawie zgodno\u015b\u0107 z kwadratem o tyle w wersji Heidricha „kwiaton” jest nieco wy\u017cszy ni\u017c szeroko\u015b\u0107 podstawy.<\/p>\n

Nie bez podstawy podnosz\u0119\u00a0 wi\u0119c spraw\u0119 jasno\u015bci kszta\u0142tu\u00a0 korony, a co za tym idzie problem\u00f3w z jej odtworzeniem czego dowodz\u0105 przyk\u0142ady poni\u017cej.<\/p>\n

Odtworzenia, czyli kto co widzia\u0142<\/span><\/strong><\/p>\n

Wobec braku oficjalnego wzorca rysunkowego, w ustawie, jak i wzorca elektronicznego herb jest odtwarzany do powiele\u0144 indywidualnie. Od domy\u015blno\u015bci i spostrzegawczo\u015bci odtwarzaj\u0105cego zale\u017cy zatem rysunek detalu, im mniej to czytelne tym bardziej pozostawia pole dowolno\u015bci.<\/p>\n

Zacznijmy te przyk\u0142ady odtworze\u0144 od wersji rysunkowej, stosowanej przez urz\u0119dy pa\u0144stwowe na papeterii, od razu zaznaczam – jest to jedna z kilku funkcjonuj\u0105cych wersji r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 w ma\u0142ym stopniu detalami.<\/p>\n

\"korona

korona z wersji rysunkowej<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

W tej wersji zasz\u0142a kolejna modyfikacja – zamiast wyoblonego j\u0119zyczka mamy j\u0119zyczek o \u015bcianach bocznych r\u00f3wnoleg\u0142ych, za\u015b kulka z rysunku Kobyli\u0144skiego zmniejszy\u0142a si\u0119, tworz\u0105c guz. Ale jest i pozytyw, czyli powr\u00f3t w lilii \u015brodkowej, w g\u00f3rnym p\u0142atku, do formy bardziej prawid\u0142owej.<\/p>\n

Kolejny przyk\u0142ad, tym razem tr\u00f3jwymiarowy,<\/p>\n

\"odtworzenia<\/p>\n

wida\u0107 \u017ce autor nie chcia\u0142 p\u0142askiej zupe\u0142nie korony, ale te\u017c i nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 po\u0142apa\u0107 co jak wygl\u0105da, zatem sieka\u0142 jak mu si\u0119 zdawa\u0142o.<\/p>\n

Nast\u0119pny przyk\u0142ad odtwarzania, wersja rysunkowa.<\/p>\n

\"odtworzenia<\/p>\n

\u015arodkowy kwiaton przybra\u0142 form\u0119 stupy, w miejscu j\u0119zyczkamamy teraz patk\u0119 z guzem.<\/p>\n

\u017bal nie przywo\u0142a\u0107 dwu jeszcze realizacji, z\u0142ych niew\u0105tpliwie. Pierwsza to rysunek korony z or\u0142a w znaku Ministerstwa Gospodarki<\/a><\/p>\n

\"korona<\/p>\n

 <\/p>\n

C\u00f3\u017c pisa\u0107 – autor obrysowa\u0142, wla\u0142 kolor i szlus, po co my\u015ble\u0107.<\/p>\n

Drugim za\u015b przyk\u0142adem korona z monety, a w\u0142a\u015bciwie, wedle autor\u00f3w, z „medallo”,czyli cudaka opisanego przez K.J. Guzka<\/a>.<\/p>\n

\"korona<\/p>\n

Autora ponios\u0142a wena w step szeroki i g\u0142uchy, zreszt\u0105 nie tylko w koronie a w ca\u0142ym tym cudacznym orle na „medallo”.<\/p>\n

Dopisek 26.08.2011:
\nWydawa\u0142o mi si\u0119 \u017ce niewiele mnie ju\u017c zaskoczy z t\u0105 koron\u0105, a raczej jej tzw. odwzorowywaniem, a jednak. Na stronie Vexilla Mundi<\/a> trafi\u0142 si\u0119 kolejny przypadek dziwaczno\u015bci korony. Zapewne obyty w heraldyce rysownik wprowadzi\u0142 co prawda prze\u015bwity mi\u0119dzy kwiatonami ale… jednocze\u015bnie zostawi\u0142 lewituj\u0105ce \u0142ezki.<\/p>\n

\"Orze\u0142<\/p>\n

\u00a0Konkluzja<\/span><\/strong><\/p>\n

Jak by na to nie patrze\u0107 mamy problem, z niejasno\u015bci\u0105 formy korony w aktualnym herbie RP. Nale\u017ca\u0142o by zatem form\u0119 dookre\u015bli\u0107 precyzyjnie. Nie ma co szuka\u0107 jak ta forma ma wygl\u0105da\u0107 gdy\u017c historia sama nam j\u0105 podpowiada, podaj\u0105c na tacy. Mit za\u0142o\u017cycielski pa\u0144stwa podtrzymywany, przez kolejnych naszych kr\u00f3l\u00f3w, koron\u0105 Chrobrego winien by\u0107 bezwzgl\u0119dnie kontynuowany, i to pozostaje poza dyskusj\u0105.<\/p>\n

Pozostaje kwestia detalu, jak wiemy korona Chrobrego mia\u0142a osiem segment\u00f3w, jest to niestety zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 i jej umieszczenie na g\u0142owie or\u0142a, przy jej szeroko\u015bci, nios\u0142o by za sob\u0105 konieczno\u015b\u0107 jej zmniejszenia, wizualny efekt\u00a0 silnego sp\u0142aszczenia (vide korony na herbach Krakowa i Poznania), a co za tym idzie zn\u00f3w zatracenia szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. S\u0105dz\u0119 \u017ce nale\u017cy utrzyma\u0107 obecn\u0105 domy\u015bln\u0105 czterosegmentow\u0105 koron\u0119 (jeden kwiaton, tylny, niewidoczny) przywracaj\u0105c jej segmentom czytelny, czysty kszta\u0142t fleur de lis wraz z prze\u015bwitami – w prze\u015bwicie musi by\u0107 widoczna barwa tarczy czerwonej.<\/p>\n

Pozostaje kwestia pa\u0142\u0105k\u00f3w i krzy\u017ca na ich szczycie, w koronie Chrobrego. Moim zdaniem nale\u017cy wzorowa\u0107 si\u0119 raczej na koronie grobowej Kazimierza Wielkiego i koronie sandomierskiej, nawet bardziej tej drugiej co ma swoje dodatkowe uzasadnienie. Korona sandomierska jest bowiem koron\u0105 he\u0142mow\u0105 co doskonale uzupe\u0142nia symbolik\u0119 gro\u017anego heraldycznego or\u0142a – postawa, otwarty dzi\u00f3b z wyci\u0105gni\u0119tym j\u0119zykiem i widoczne szpony. Argument drugi przeciw pa\u0142\u0105kom to nadmierne podwy\u017cszenie korony, a co za tym idzie wizualne nawi\u0105zanie zamkni\u0119t\u0105 koron\u0105, o tylko 4 segmentach do naszego or\u0142a wojskowego, co nie jest uzasadnione innymi tradycjami. Argument trzeci – zatracenie unikatowo\u015bci naszej korony i wizualne zbli\u017cenie jej do koron angielskich, belgijskich, hiszpa\u0144skich czy holenderskich.<\/p>\n

Pozostaje zatem tylko dopracowanie kszta\u0142tu lilii heraldycznych w koronie, czystej formy bez dodatkowych zdobie\u0144 kamieniami.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Korona, czyli co w\u0142a\u015bciwie ma na g\u0142owie nasz Orze\u0142 Bia\u0142y. Pisz\u0105c pi\u0119\u0107 lat temu tekst o koronie, zastanawia\u0142em si\u0119 nad form\u0105 tej\u017ce przywr\u00f3conej korony. Tamto zastanawianie mia\u0142o jednak zupe\u0142nie inny cel ni\u017c obecne – wtedy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":210,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[33,1,9],"tags":[42,36,38,34,35,39,37,14,40,41,43],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204"}],"version-history":[{"count":32,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":247,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions\/247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/210"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}