{"id":1861,"date":"2016-02-18T20:17:22","date_gmt":"2016-02-18T20:17:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.orlidom.pl\/?p=1861"},"modified":"2018-06-19T21:10:15","modified_gmt":"2018-06-19T19:10:15","slug":"godlo-ksiega-i-ochrona","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/strona-glowna\/godlo-ksiega-i-ochrona\/1861","title":{"rendered":"God\u0142o, ksi\u0119ga i ochrona"},"content":{"rendered":"

W poczytnym pi\u015bmie Rzeczpospolita ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Wiktora Ferfeckiego „God\u0142o lepiej chronione”<\/em><\/a>. W\u00a0pierwszym odruchu napisa\u0142em pod tym\u017ce artyku\u0142em komentarz, ale jako\u015b, mimo ponawiania pr\u00f3b, nie wskakiwa\u0142 na stron\u0119. Zatem postaram si\u0119 odnie\u015b\u0107 do padaj\u0105cych w\u00a0artykule stwierdze\u0144 szerzej, tutaj.<\/p>\n

O problemach z\u00a0god\u0142em<\/b><\/p>\n

„Zdaniem senator\u00f3w takich problem\u00f3w nie by\u0142o by, gdyby istnia\u0142a ksi\u0119ga znaku symboli narodowych.”<\/em><\/a><\/p>\n

Brawo. Je\u017celi m\u00f3wimy o\u00a0stosowaniu god\u0142a w praktyce urz\u0119d\u00f3w i instytucji pa\u0144stwowych pe\u0142na zgoda. Oto poni\u017cej ewidentnie z\u0142y przyk\u0142ad u\u017cycia god\u0142a na sztandarze, znaleziony w\u00a0internecie.<\/p>\n

\"z\u0142y<\/a><\/p>\n

Je\u017celi jednak mowa r\u00f3wnie\u017c o\u00a0wykorzystaniu komercyjnym, nie skierowanym do urz\u0119d\u00f3w i\u00a0jednostek pa\u0144stwowych, to widz\u0119 ju\u017c problem. Bo albo zostanie wyrzucony zapis o\u00a0artystycznym przetworzeniu, albo b\u0119dzie to, co jest. Niestety wyrzucenie tego zapisu ma te\u017c swoje wady – zwyczajny obywatel mo\u017ce mie\u0107 ograniczone prawo pos\u0142ugiwania si\u0119 or\u0142em, tak\u017ce innym ni\u017c ustawowy.<\/p>\n

Ale tu pojawia si\u0119 g\u0142os dziwny. Prof. S\u0142awomir G\u00f3rzy\u0144ski, prezes Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, stawia dziwaczn\u0105 nieco i\u00a0mocno dyskusyjn\u0105 tez\u0119.<\/p>\n

„Gdyby taka ksi\u0119ga powsta\u0142a, by\u0142aby sprzeczna z\u00a0konstytucj\u0105”<\/em><\/a><\/p>\n

Pytanie w jaki spos\u00f3b? Na czym Pan G\u00f3rzy\u0144ski opiera swoj\u0105 tez\u0119 nie wiem, ja nie jestem w\u00a0stanie znale\u017a\u0107 jakiejkolwiek kolizji mi\u0119dzy ksi\u0119g\u0105 (manualem pos\u0142ugiwania si\u0119 znakiem\/god\u0142em) a\u00a0akurat Konstytucj\u0105. W\u00a0kt\u00f3rej to Konstytucji god\u0142o jest opisane bardzo skr\u00f3towo, a\u00a0jego szersz\u0105 wyk\u0142adni\u0119 i\u00a0za\u0142\u0105cznik z\u00a0wzorem przynosi dopiero akt ni\u017cszy – Ustawa o\u00a0godle. Ale i\u00a0w\u00a0tym akcie sprzeczno\u015bci dla powstania ksi\u0119gi nie znajduj\u0119. Ksi\u0119ga znaku\/brandbook\/ manual, czy jak tam jeszcze inaczej j\u0105 nazwiemy, to nic innego jak instrukcja obs\u0142ugi zaakceptowanego wzorca znaku\/god\u0142a. Jest wi\u0119c li tylko dodatkiem wspomagaj\u0105cym i\u00a0nie ma \u017cadnej potrzeby o\u00a0niej wspomina\u0107 w akcie prawnym rangi Konstytucji. By\u0142o by to zreszt\u0105 naprawd\u0119 dziwaczne i\u00a0niespotykane.<\/p>\n

Powiem wi\u0119cej, ksi\u0119ga znaku\/god\u0142a mo\u017ce zawiera\u0107 tak\u017ce unormowania szczeg\u00f3\u0142owe u\u017cycia god\u0142a, na przyk\u0142ad na tablicach owalnych (dot\u0105d nie uregulowana sprawa wzorca, od 1955 r). Szerzej\u00a0 o\u00a0tych tablicach urz\u0119dowych pisa\u0142em w\u00a0artyku\u0142ach: „Gdzie jest wz\u00f3r?”<\/em><\/a>, „Tablice do pary”<\/em><\/a> i\u00a0„Tablice –\u00a0wnioski”<\/em><\/a>. To oczywi\u015bcie jeden, ale nie jedyny, przyk\u0142ad tego co mo\u017ce zosta\u0107 skodyfikowane w\u00a0ksi\u0119dze znaku\/god\u0142a. Mog\u0105 si\u0119 tam znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c elementy tak, zdawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, marginalne, jak zasady sk\u0142adania flagi pa\u0144stwowej, czy te\u017c sposoby jej wywieszania. Jednak bezsprzecznie najwa\u017cniejszym elementem ksi\u0119gi by\u0142a by prezentacja wersji god\u0142a (a\u00a0co za tym idzie dost\u0119pno\u015b\u0107 plik\u00f3w elektronicznych) oraz specyfikacja barw dla r\u00f3\u017cnych przestrzeni (stosowne artyku\u0142y znajdziesz pod has\u0142em Barwa<\/a>). Przyk\u0142ad takiej ksi\u0119gi wraz z\u00a0opisem powsta\u0142 zreszt\u0105 w\u00a0ramach Projektu Orli Dom i\u00a0jest dost\u0119pny w formie e-booka.<\/a><\/p>\n

Kwestia interesowno\u015bci<\/b><\/p>\n

prof. Micha\u0142 Sewery\u0144ski z\u00a0PiS, przewodnicz\u0105cy senackiej Komisji Praw Cz\u0142owieka, Praworz\u0105dno\u015bci i\u00a0Petycji, ujmuje to tak:<\/p>\n

„Dlaczego teraz ma si\u0119 uda\u0107? Sewery\u0144ski wyja\u015bnia, \u017ce potrzeba jest pal\u0105ca, bo znaki narodowe coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 nadu\u017cywane. \u2013\u00a0Jest sporo interesowno\u015bci w\u00a0podej\u015bciu do symboli, bo na tym robi si\u0119 po prostu pieni\u0105dze \u2013\u00a0m\u00f3wi.”<\/em><\/a><\/p>\n

I mnie akurat zupe\u0142nie ta interesowno\u015b\u0107 nie dziwi, ani w\u00a0Polsce, ani na \u015bwiecie. Jest najzupe\u0142niej normalna. Z\u00a0drugiej strony t\u0105 interesowno\u015b\u0107 mo\u017cna doskonale wykorzysta\u0107 do propagowania w\u0142a\u015bciwego kszta\u0142tu god\u0142a, byle nie w\u00a0spos\u00f3b zbyt ograniczaj\u0105cy czy zakazuj\u0105cy. Jednak by si\u0119 tak sta\u0142o trzeba rzeczywi\u015bcie opracowa\u0107 ksi\u0119g\u0119 god\u0142a\/gode\u0142, zawieraj\u0105c\u0105 pe\u0142n\u0105 ich standaryzacj\u0119, co pokazuje od kilku lat m\u00f3j projekt Orli Dom. Taka standaryzacja niew\u0105tpliwie pomo\u017ce w\u00a0opanowaniu chaosu z\u00a0wygl\u0105dem god\u0142a, nie \u0142udzi\u0142 bym si\u0119 jednak co do zatrzymania owej interesowno\u015bci, czyli komercyjnego wykorzystywania or\u0142a bia\u0142ego. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107 i\u017c standaryzacja wprowadzi okre\u015blony sztywno wz\u00f3r i tylko jego b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y uregulowania. Zatem nadal mo\u017cna b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 w\u00a0dzia\u0142aniach komercyjnych wzory or\u0142\u00f3w historycznych lub artystycznie przetworzonych. B\u0142\u0119dem jednak, moim zdaniem, by\u0142o by zamkni\u0119cie tej furtki.<\/p>\n

God\u0142o vs god\u0142o heraldyczne<\/b><\/p>\n

Poj\u0119cie „god\u0142o” obja\u015bnia\u0142em obrazowo w\u00a0poprzednim moim artykule „God\u0142o czy herb”<\/em><\/a>. Zatem tutaj w skr\u00f3cie.<\/p>\n

„Zauwa\u017ca<\/em> [prof. S\u0142awomir G\u00f3rzy\u0144ski, prezes Polskiego Towarzystwa Heraldycznego], \u017ce w\u00a0ustawie zasadniczej jest b\u0142\u0105d. Zgodnie z\u00a0 zasadami sztuki heraldycznej sam orze\u0142 jest god\u0142em, a\u00a0w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0czerwon\u0105 tarcz\u0105 \u2013\u00a0herbem. Jednak konstytucja te poj\u0119cia miesza. Zdaniem profesora nie\u015bcis\u0142o\u015bci s\u0105 te\u017c w\u00a0ustawie o\u00a0znakach narodowych.”<\/em><\/a><\/p>\n

Ot\u00f3\u017c moim zdaniem nie\u015bcis\u0142o\u015bci le\u017c\u0105 w\u00a0zupe\u0142nie innym miejscu, ni\u017c wskazuje to prof. G\u00f3rzy\u0144ski. „God\u0142o” to inaczej „znak”, w sensie og\u00f3lnym.\u00a0 God\u0142ami s\u0105: herb, barwy, flaga, Chor\u0105giew Rzeczypospolitej. I tak te\u017c by\u0142o w mi\u0119dzywojennych zapisach. Pan prof. S\u0142awomir G\u00f3rzy\u0144ski, jako heraldyk, ma na my\u015bli „god\u0142o heraldyczne”, ali\u015bci mamy jeszcze ca\u0142\u0105 mas\u0119 innych gode\u0142, nieheraldycznych tak\u017ce: \u201egod\u0142o pa\u0144stwowe\u201d, \u201egod\u0142o uczelniane\u201d, \u201egod\u0142o klubu sportowego\u201d, \u201egod\u0142o firmowe\u201d etc. Zatem w\u00a0tym konkretnym wypadku odnosimy si\u0119 do znaku\/god\u0142a og\u00f3lnie jako znaku Polski<\/b> i w\u00a0tym wypadku \u017cadnego b\u0142\u0119du w\u00a0Konstytucji i\u00a0Ustawie nie mamy, poza brakiem doprecyzowania, o\u00a0kt\u00f3re z\u00a0gode\u0142 chodzi – god\u0142em Polski jest herb<\/b>. Og\u00f3lne okre\u015blenie „god\u0142o”, bez dookre\u015blenia (heraldyczne, firmowe, pa\u0144stwowe) owszem mo\u017ce stwarza\u0107 problem, je\u015bli b\u0119dziemy odnosi\u0107 je tylko do nam bliskiej profesji, zachowuj\u0105c dookre\u015blenie jedynie w\u00a0pami\u0119ci. Wychodzi wi\u0119c na to, \u017ce zale\u017cnie od profesji, nie doprecyzowuj\u0105c\u00a0jakie god\u0142o mamy na my\u015bli, sami stworzymy zamieszanie. Cho\u0107 przyznam, \u017ce, dla mnie, okre\u015blenie „god\u0142em Polski”<\/b> jest nad wyraz precyzyjne, bo oznacza jednoznacznie –\u00a0znakiem Polski<\/b> –\u00a0znakiem, nie znakiem heraldycznym\/god\u0142em heraldycznym. Mamy tu zatem klasyczne nieporozumienie, Konstytucja jest aktem prawa, wskazuje znak pa\u0144stwa, kt\u00f3rym mo\u017ce, bo nie musi, by\u0107 znak heraldyczny. Warto mie\u0107 to na uwadze.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poczytnym pi\u015bmie Rzeczpospolita ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Wiktora Ferfeckiego „God\u0142o lepiej chronione”. W\u00a0pierwszym odruchu napisa\u0142em pod tym\u017ce artyku\u0142em komentarz, ale jako\u015b, mimo ponawiania pr\u00f3b, nie wskakiwa\u0142 na stron\u0119. Zatem postaram si\u0119 odnie\u015b\u0107 do padaj\u0105cych w\u00a0artykule […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1864,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[201,9,235,121],"tags":[389,393,330,328,319,329],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1861"}],"collection":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1861"}],"version-history":[{"count":12,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2260,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1861\/revisions\/2260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1864"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/orlidom.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}